X
تبلیغات
آنا دیلی آموزش زبان ترکی

آنا دیلی آموزش زبان ترکی

آموزش ,یادگیری زبان ترکی

ببخشید درس15

1 سلام.ببخشید.اسم شما چیه؟

Səlam.bağişlayin adiz nədi?

سلام.باغیشلایین آدیز نه دی؟

2 سلام.من علی صابریم.شما؟

Səlam.mən əli saberiyəm.siz?

سلام.من علی صابریم.سیز؟

1 منم مرصاد زارع.از آشناییتون خوشوقتم.

Mən mersad zare.sizinən taniş olmağdan sevindim.

من مرصاد زارع.سیزین تانیش اولماغدان سویندیم.

2 منم همینجور.عذر میخام شغل شما چیه؟

Habelə məndə sevindim.bağişlayin sizin işiz nədi?

هابله منده سویندیم.باغیشلایین سیزین ایشیز نه دی؟

1 من قصابم.

Mən gassabam.

من گسابم.

2 اینجا چکارمیکنی؟

Bir da neynisiz?

بیر ده نی نیسیز؟

1 اومدم برا پسرم فرم استخدام بگیرم.

Gəlmişəm oğluma estexdam formi dolduram.

گلمیشم اوغلوما استخدام فرمی دولدورام.

2 چندتا بچه داری؟چکاره اند؟

Neçə oşağız var?Nə iş gorələr?

نچه اوشاقیز وار؟نه ایش گورلر؟

1 دوتا.دخترم حسابداره یه شرکته.پسرم تومغازه فعلا پیشه خودمه.

Iki danə.gizim bir şerkətin hesabdaridi..oğlum da hələlik töçanda üz yanimda işliyir.                                                                               

ایکی دانا.گیزیم بیر شرکتین حسابداریدی.اوغلومدا هله لیک توچاندا اوز یانیمدا ایش لییر.

     2 راستی خانومت چکارست؟

     Hələ xanimon nə iç gorəy?

        هله خانومون نه ایش گوره ی؟

1 زنم خانه داره.شما شغلتون چیه؟

Xanimim xanə dar di.sizin işiz nədi?

خانیمیم خانه دار دی.سیزین ایشیز نه دی؟

2 من معاونه کارگزینی این شرکتم.ازشما خوشم اومد.

Məm bu şerkətin iş secən mo`aveniyəm.siz dən xoşom gəldi.

من بو شرکتین هیش سجن معاونیم.سیزدن خوشوم گلدی.

+انشاالله پسرت همینجا مشغوله کار بشه.

inşallah oğluz bir da işə məşğul olar.

اینشاللاه اوغلوز بیرده ایشه مشغولولار.

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 23:41  توسط مجید  | 

قرار ملاقات درس14

قرار ملاقات درس14

1 الو....کجایی؟مگه قرار نشدالان بیای اینجا؟

Əlo hardasən?məgə gərar dəyor di indi börda olasan?

الو...هارداسن؟مگه گرار(قرار) ده یوردی ایندی بوردا اولاسان؟

2 منم دارم میام..ترافیکه..

Məndə gəlirəm.terafikdi..

منده گلیرم .ترافیکدی..

1 هرچه زودتر خودتو برسون ..عجله دارم.

Tez liyinan üzövi yetir..mən tələsirəm.

تز لیینن اوزوی یئتیر. من ته له سی رم.

2 فعلاً که ترافیک سنگینه..باشه.خودمو میرسونم.

Hələlik terafik ağirdi.olsun üzömi yetirəyəm.

هله لیک ترافیک آغیردی.اولسون اوزومی یئتیرم.

1 منتظرتم..زود بیا..

Gozləyiram.tez gəl.

گوزلییرم.تئز گل.

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 23:39  توسط مجید  | 

مکالمه درس 13


1 سلام.هنوز علی نیومده خونه؟

Səlam.əli  hələ evə gəlmirib?

سلام.علی هله اوه گلمیریب؟

2 اومد.ولی یه کاری پیش اومد براش دوباره رفت.

Gəlmişdi.ama bir iş ğabağina çixdi yenə getdi.

گلمیشدی.آما بیر ایش قاباقینا چیخدی یئنه گئتدی.

1 یه تلفن بهش بزن ببین نمیاد؟

Bir telefon vir gor gəlmiyəcək?

بیر تلفن ویر گور گلمی یه جک؟

2 گفت کارش طول میکشه.مگه چکارش داری؟

Dedi işi çox çəkər. Nə işon var biləsinən?

دئدی ایشی چوخ چکر.نه ایشون وار بیله سینن؟

1 کار خیلی واجبی باهاش دارم.الان خودم بهش زنگ میزنم.

Bir vaceb işim var.indi özüm zəng virayam.

بیر واجب ایشیم وار.ایندی اووزوم زنگ ویرایام.

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 23:38  توسط مجید  | 

خرید درس دوازدهم 12



1 علی الان که رفتی بیرون وقتی برگشتی سرراهت یه شربت گلودرد برامن بخر.

علی اشیه گئدسون گئیدنده یولوون اوستونده منه بیر دانا سینه شربتی آل.

əli eşiyə gedson geyidəndə yolovon östöndə mənə bir dana sinə şərbətı al.

2 قیمتش چنده؟

قیمتی نئچدی؟

Ğeymətı neçədi?

1 نمیدونم.رفتی اونجا بپرس.

بیلمیرم.گئددون اورا سووشاسان.

Bilmirəm.getdön sovuşasan.

2 فقط همین.چیز دیگه ای نمیخای؟

ائله بو؟آیری بیر شئ ایستمیسن؟

Elə bu. Ayri bir şey istəmisən?

1 نه.ممنون.خریدی باهات حساب میکنم.

یوخ.ساغول.آلسون حسابلاشاریخ.

Yox sağol.alson hesab laşarıx.

2 این حرفو نزن..قابلی نداره..باشه.حتماً.

بو سوزو دیمه.قابلی یوخدو.اولسون نئینه.

Bu sozö dimə.ğabili yoxdu.olsun neynəh

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 23:36  توسط مجید  | 

در اتوبوس درس یازدهم 11


سلام خدمت دوستای گلم.این درس یه مکالمه باموضوع گفتگو درمورد رزرو صندلی خالی دراتوبوسه که بادرسهای قبلی یه خرده ازلحاظ تلفظ تفاوت داره واگه درسای قبلیو دنبال کرده باشید در این درس به تفاوتها پی میبرید.مثلا کلمه ببخشید در ترکی آذربایجانی بالهجه ترکهای شمال ایران بصورت باغیشلایین تلفظ میشه ولی بالهجه ترکهای شهرستان فریدن اصفهان بصورت باغوشلویون تلفظ میشه وبهمین صورت درلغات دیگر کمی باهم اختلاف دارند.این درس بالهجه ترکی ترکهای منطقه فریدن که شامل:داران وحومه آن وهمچنین چادگان وحومه اش ویان چشمه درورودی شهرکرد وروستای بن درچهارمحال بختیاری وافوس وبویین میاندشت شهرستان فریدن وهمچنین روستاهای ترکنشین شهرستان فریدونشهر ((که اکثر جمعیت آن ازنژاد گرج میباشند)) تلفظ شده است.

دراتوبوس((اوتوبوسده::ütubusdə)):

1 سلام. خسته نباشی.ببخشید صندلی خالی هست؟

Səlam.xəstə olmuyay.bağuşluyon.boş səndəlı var?

سلام.خسته ال مویای؟باغوشلویون بش صندلی وار؟

2 نه.شرمندم.همه جاهاروگرفتند.بروباسرویس بعدی بیا!

Yox.şərməndə.təmam yerləri tutublar.get servis bə di ynən gəl.

یخ.شرمنده.تمام یئرلری توتوب لار.گئت سرویس بعدیینن گل.

1 سرویس بعدی ساعت چندحرکت میکنه؟

Servis bə di nə saat hərkət elər?

سرویس بعدی نه ساعات حرکت الر؟

2 هرموقع پرشددیگه حرکت میکنه.معمولا باید ساعت 12حرکت کنه.

Hərvəğt dolı olde daha hərkət elər.məmulən gərək saat12 hərkət eliyə

هروقت دلی الده داها حرکت الر.معمولا گه رک ساعات 12 حرکت ائلیه.

1 من باخودت میام.آخه خیلی عجله دارم.باید زودبرسم خونه.

Mən səninən gəlirəm.axa xeylı əcələ varum.gərək tez çatam əvə.

من سنی نن گلیرم.آخا خیلی عجله واروم.گرگ تئز چاتام اوه.

2 باشه.پس بیابالا((سوارشو))تاحرکت کنیم.

Xob.pəs gəl öxari(min da) hərkət eliyək.

خب.پس گل اوخاری.((مین دا))حرکت الییک.

1 نمیدونی کی میرسیم؟

Bilmirəy havəğt çatarag?

بیلمیره ی هاوقت چاتاراگ؟

2 فکرکنم تانیم ساعته دیگه.

Fekr elirəm nim saat da!

فکرالی رم نیم ساعات دا.

1 البته میدونم تندرفتن اشتباهه ولی عجله دارم.اگه میشه تندبرو....!

əlbətə bilirəm tez (tund) getmək eştebahdur ama əcələ varum.əgər ölur tez get....

البته بیلی رم تز(توند) گتمک اشتباه دور آما عجله واروم.اگر الور تزگت....!

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 23:33  توسط مجید  | 

عذرخواهی درس دهم 10


عذرخواهی:

ببخشید//باغیشلایین//bağişlayin

ببخشید بشما زحمت دادم//باغیشلایین سیزه زحمت وئردیم

Bağişlayin sızə zəhmət verdim

ببخشید وقتتان راگرفتم//باغیشلایین واختیزی آلدیم//......vaxtizi aldım

ببخشید که حرف شماراقطع کردم//باغیشلایین کی سوزونو کسدیم

...... ki sözöno kəsdım

ببخشید که شماراناراحت کردم//باغیشلایین سیزی ناراحات ائتدیم

......sızi narahat etdim

ببخشید که دیرکردم//باغیشلایین کی یوباندیم//..... ki yubandim

شرمنده..مزاحمت شدم//شرمنده.سیزه مزاحم اولدوم

şərməndə..sizə mozahem oldom

ببخشید که ازخواب بیدلرت کردم//باغیشلایین کی سیزی یوخودان اویاتدیم

Bağişlayin ki sizı yüxüdan  oyatdim

+نوشته شده در چهارشنبه

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 23:31  توسط مجید  | 

مکالمه درباره آب و هوا درس نهم 9

امروز هواچطور است؟//بوگون هاوا نئجه دی؟//bogön hava necədi?

امروز هواخوب است.//بوگون هاوا یاخشی((یاخچی))دی.//bogön hava yaxşıdı.

هواگرم است//هاوا ایستی دی//hava istidi.

هواسرد است//هاوا سویوقدور//hava süyöğdür

هواخنک است//هاوا سریندی//hava sərındi

هواابری است//هاوا دومانلیدی//hava dümanlıdi

هواآفتابی است//هاوا گونشلیدی//hava gönəşlıdi

باران میبارد//یاغیش یاغیر//yağiş yağir

برف میبارد//قار یاغیر//   برف می آید -قار گلیر--ğar yağir

باد می وزد//یئل اسیر//yel əsir

زمین یخ بسته است//یئر بوز باغلاییبدی//yer buz bağlayıbdi

دیروز تمام روزباران میبارید//دونن بوتون گون یاغیش یاغدی//

dünən boton gün yağiş yağdi.

هوای اصفهان چطوره؟//ایصفاهانین هاواسی نئجه دی؟//

Isfahanın havasi necədi?

+نوشته شده در چهارش

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 23:29  توسط مجید  | 

میوه فروشی درس هشتم

                                         Meyvə Mağazasinda:

لطفاً یک کیلو/نیم کیلو خیاربدهید.

lütfən bir kiloqeram\yarım kiloqeram xiyar verin.

بفرمائید دیگر چه میخواهید؟

buyurun. daha nə istəyirsiniz?

یک هندوانه درشت وشیرین ودوکیلو انگور هم می خواهم.

böyük və şirin bir qarpiz, bir də iki kiloqeram üzüm istəyirəm.

این هندوانه، هفت کیلو و چهارصدگرم.انگور دونوع داریم.مرغوب و متوسط.

bu qarpiz yeddi kilo dörd yüz qeramdır. iki növ üzümümüz var, ə la(mərgub) və babat.

لطفا یک کیسه پلاستیک دوکیلویی بدهید تا انگورسواکنم.

lütfən iki kiloqeramlıq bir pelastik torba verin üzüm seçim.

ببخشید سوا کردنی نیست. درهم میفروشیم.

üzr istəyirəm.seçmə olmaz.qatışıq satırıq.

پس مبلغ هندوانه و خیار را حساب کنید تا پرداخت کنم.

onda qarpızla xiyarın pulunu hesab edin verim.

صد وبیست تومان خیار وهشتصد وچهل تومان هم هندوانه.میشود جمعا نهصد وشصت تومان.

yüz iyirmi(igirmi) tümən xiyar, səkkiz yüz qirx tümən də qarpız, cəmi doqquz yüz altmış tümən

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 23:28  توسط مجید  | 

سوال از اسم و فامیل درس هفتم 7



اسم شما چیست؟

Adiz nədir?

اسم من آیدین است.

Mənım adin aydın di.

اسم پدرتان چیست؟

Ataniz adi nədi?

نام پدرم آراز است.

Atamin adi arazdi.

نام خانوادگی شما چیست؟

Famılıyaniz nədi?

فامیل ما سالاری است.

Mənim famılım salari  di.

چند سال دارید؟

Neçə yaşiz var?

بیست و پنج سال دارم.

İgirmi beş yaşim var.

شما چند فرزند دارید؟

Neçə oşağiz var?

یک بچه دارم.

Bir oşağim var

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 23:27  توسط مجید  | 

مکالمه درس ششم 6


شما ترکی حرف میزنید؟ سیز تورکجه دانیشیرسیز؟

شما ترکی بلدید؟ سیز تورکو بیلیرسیزمی؟

بله.من یه کم میتونم ترکی حرف بزنم! هه.من بیرآز تورکو دانیشا بیلیره م.

من ترکی میفهمم ولی بدحرف میزنم! من تورکو بیلیره م آمما پیس دانیشیرام.

شما تا چه اندازه ترکی حرف میزنید؟ سیز نه قده ر تورکو دانیشا بیلیرسیز؟

من ترکی میتونم بخونم و بنویسم.من ائله یه بیلیره م تورکونو اوخویام و یازام.

من به ترکی میخونم اما نمیتونم بنویسم.من تورکو اوخویا بیلیره م آمما یازا بیلمیره م.

حرف شمارافهمیدم اما جواب دادن برام مشکله.

سیزین سؤزلریزی دوشونوره م آمما جاواب وئرمک منه چتین دیر.

خواهش میکنم آهسته ترصحبت کنید.خواهیش ائدیره م یاواش دانیشین.

خواهش میکنم توضیح بده اینجا چی نوشته؟

خواهش ائدیره م آچیقلا بوردا نه یازیلیبدیر؟

به ترکی این کلمه چه معنی میده؟بوسؤز تورکجه ده نه معنی وئریر؟

این جمله را به زبان فارسی ترجمه کن. بو جمله نی فارس دیلینه چئویرین.

میتونم زبان ترکی را خوب یادبگیرم. من تورک دیلینی یاخشی اؤیره نه بیلیره م.

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 23:25  توسط مجید  | 

وقت خواب درس 5

شما شب ها کی می خوابید؟

سیز گئجه لر نه وخت  یاتورایوز؟:siz gecələr nəvəxt yaturayüz?

ما زود می خوابیم.

بیز تئز یاتاراگ.:biz tez yatarag.

تو کی می خوابی؟

سن نه وخت یاتارسان؟:sən nəvəxt yatarsan?

من هرشب دیر می خوابم.

من گئجه لر گئج یاتارام.:mən gecələr gec yataram.

همسایه هامون همشون زود می خوابند.

قنشی لاروموز تمام  تئز یاتالار.:qonşılarümüz təmam tez yatarlar.

خواهرم دیرتر ازمن می خوابه.او شب ها خیلی درس میخونه.

باجوم گئج تر منن یاتار.او گئجه لر چخ درس اخور.

Bacum gectər mənnən yatar.o gecələr çox dərs oxur

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 23:24  توسط مجید  | 

عروسی درس چهارم (4)


 فرداشب به عروسی دعوت شده ام.

Sabah gecə toya çağirilmişam.

اما برای امشب لباس قشنگ ندارم.

Amma bu gecə üçün qəşəng paltarım yoxdur.

 عروسی کیه(چه کسیه)؟کجا برگزار میشه(برگزارخواهدشد)؟

Kımın toyudur?harada (hayanda)keçırılacaq(keçirilir)?

 عروسی دوست برادرم است.تو تالار آزادی.

Qardaşimin yoldaşin toyudur.azadı talarinda.

 جشن  اونا شاده یا عادیه ؟

Onların toyları şad dir ya məmuli dir?

 فکرکنم شاد باشه.

Fıkr eləyirəm şad olsun.

 چند وقته عقدکرده اند؟

Neçə vaxt dir əqd ediblər?

 حدود شش ماه میشه.

Təqrıbən altı ay olur.

شغل پسره چیه؟

Oğlanin ışı nədir?

 توشرکته باباش معاونه.

Dədəsinin şerkətində müavin dir.

 پس وضع مالیشون خوبه.

Bəs vəzlərı yaxşidir.

 وضعشون عالیه!دختره هم بچه پولداره!!

Vəzlərı çox yaxşidir.o qiz də pul lu balasi dir.

***************************

* چاغیریلماق: دعوت شدن.

* توی : جشن--- شادی--- عروسی.

* کئچیریلمک: برگزارشدن.

* وضع لری: وضعشان.

* (هایاندا و هارادا) هر دو به یک معنی اند و در آذری رسمی هر دو بکار می روند

و معنی ( در کجا) را میدهند.

* بو گئجه اوچون: برای امشب.

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 23:23  توسط مجید  | 

عروسی درس 3


1 اینا عکسهای عروسیمه

Bunlar toyumun əkslərı dılər.

2 واقعا قشنگند.کی عروسی کردید؟

Vaqıən(doğrudanda) gözəldılər.nə vaxt toy elədınızmı?

1 پارسال.

Bıldır.

2 پس چرا هنوز بچه دارنشدی؟

Bəs nıyə hələ uşaqli olmayibsən?

1 خودم نخواستم.آخه وضع مالی ما خوب نیست.

Uzum istəmədim.axı mali vəz,imiz yaxşi deyıl.

2 مگه شوهرت کارنمیکنه؟

Məgər ərin ışləmır?

1 کار میکنه ولی حقوق خوبی نمی گیره.

Işləyır,amma yaxşi ayliq almır.

2 کجاکارمیکنه.حقوقش چقدره؟

Hara ışləyır?ayliqi neçə dir?

1 تویه کارگاه.حقوقش 200هزارتومنه.

Bir karxanada.ayliqi iki yüz min tümən dir.

2 چرا شغلشو عوض نمیکنه؟

Nıyə ışını dəyışmır?

1 بدنبال کار نمیگرده.

Işı dalinca axtarmır.

1 شما میتونی شغل خوب براش پیداکنی؟

Siz yaxşi ış onun üçün tapabılırsən?

2 بهش بگو فردا بیاد مغازه من.

Ona deyin sabah gəlsin mənim dükanima.

1 چرا؟شغل خوبی براش پیدا کردی؟

Nıyə?onun üçün yaxşi ış tapdinmi?

2 میخوام بفرستمش پیش دائیم.

Istəyirəm onu yollayım dayimin yani.

1 دائیت چکاره هست؟(چکارمیکنه)

Dayin nə karədir?(nə ış görür)

2 اون مهندسه ساختمانه.

Umran mühəndisi dir.

1 شوهر من چه کاری میتونه اونجا انجام بده؟

Mənim ərim urda nə ış görəbılır?

2 کارهای خدماتی.حقوقش هم بدنیست.

Xədəmatı ışlər. Ayliqi da pis deyil.

1 ممنونم.فردا حتما میفرستمش پیش شما.

Sağolun. Sabah onu yollaram sizin yaniz.

================================

-         اوشاقلی : بچه دار.

-         آیلیق: حقوق//ماهیانه.

-         ده ییشمک: عوض کردن.

-         دالینجا: به دنبال...

-         آختارماق: گشتن//جستجوکردن.

-         تاپابیلیرسن: می توانی پیداکنی.

-         یوللاماق: فرستادن.

-         دوغروداندا: واقعا

-         دوغرودان: به راستی.

-         یوللارام:این فعل مضارع نیست.این فعل اول شخص مفرد آینده نزدیک است

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 23:21  توسط مجید  | 

نانوایی درس دوم

ÇÖRƏK SƏFINDƏ : درصف نانوایی : چؤرک سفینده

Oh.......nəqədər şuluq dir!

اوه....نه قدر شولوق دیر!

اوه......چقدر شلوغه!

Bir sa at qabaq deyildin görəsən nəqədər şuluq ıdı.

بیر ساعات قاباق دئییلدین گؤره سن نه قدر شولوق ایدی.

یک ساعت قبل نبودی ببینی چقدر شلوغ بود.

Bizə çörək qalar?

بیزه چؤره ک قالار؟

برا ما نون می مونه؟

Hə, deyib sa at səkkiz(8)can ış yapar.

هه، دئییب ساعات سککیز جان ایش یاپار.

آره،گفته تا ساعت هشت کار میکنه.

Neçə ayri yerə də gedmişəm,onlarda şuluq durlar.

نئچه ایری یئره ده گئدمیشم.اونلاردا شولوق دورلار(دولار).

چندجادیگه هم رفته ام،اوناهم شلوغ اند.

Dur (qal) eləbura çörək al.ındı növbətin olur.

دور(قال) ائله بورا چؤره ک آل.ایندی نؤوبه تین اولور.

وایستا (بمان) همینجا نون بگیر. الان نوبتت میشه.

Bu ışı elərəm. Bu çörəkçılık səhərlər nə vaxt bağlar (tətıl olur)?

بو لیشی ائله ره م.بو چؤره ک چیلیک سحرلر نه واخت باغلار (ته تیل اولور)؟

همین کارو میکنم.این نانوایی صبح ها چه وقتی میبنده (تعطیل میشه)؟

Bu çörəkçılık səhərlər sa at altı(6) açar (açilir) və səkkiz yarim(8.5) da bağlar.

بو چؤره ک چیلیک  سحرلر ساعات آلتی آچار(آچیلیر) و سککیز یاریم دا باغلار.

این نانوایی صبح ها ساعت شش باز میکنه (باز میشه) و هشت ونیم  هم می بنده(تعطیل میکنه).

نکته: افعالی همچون (قالار/آچار/باغلار/یاپار) فعل مضازع نیستند،این افعال در زمان اینده نزدیک بکاررفته اند.

لغات کاربردی:

Açilmaq : بازشدن

Açmaq : بازکردن

Durmaq :  ایستادن

Qalmaq : ماندن

Iş yapmaq : کارکردن

Bağlamaq : بستن (در اینجا به معنی تعطیل کردن)

Çörəkçılık  : نانوایی

Tətıl eləmək : تعطیل کردن

Tətıl olmaq : نعطیل شدن

Ayri  : دیگر

Görmək : دیدن

Yarim : نیم/نصف

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 23:5  توسط مجید  | 

پخش فیلم درس 1 ( اول)


Bugün şəbəkə üç(3) bir gözəl filmi var.

بوگون شه بکه اوچ بیر گؤزل فیلمی وار.

امروز شبکه سه یه فیلم قشنگ داره.

Sa at neçədir?filmi nədir?

ساعات نئچه دیر؟فیلمی نه دیر؟

ساعت چند؟فیلمش چیه؟

Bılmırəm.amma gözəldir.sa at iki yayilir.

بیلمیره م.آمما گؤزلدیر.ساعات ایکی یاییلیر.

نمیدونم.اما قشنگه.ساعت دو پخش میشه.

Çox bıvaxt (gecvaxt) dir.mən kı yuxum.

چوخ گئج واخت دیر.من کی یوخوم.

خیلی دیروقته.من که خوابم.

Televızıyonun səsi çox ucadir.bir az onu azald.

تئلئویزیونون سسی چوخ اوجادیر.بیرآز اونو آزالد.

صدای تلویزیون خیلی بلنده.یه کم اونو کمش کن.

Ettefagən bu poroqram (bərnamə) da gözəldir.

اتفاگن(اتفاقا) بوپوروقرام دا گؤزلدیر.

اتفاقا این برنامه هم قشنگه.

Onu azald.məgər eşıdmırsən?

اونو آزالد.مگر ائشیدمیرسن؟

کمش کن.مگه نمیشنوی؟

Olsun.niyə hırslənırsən!

اولسون.نیه هیرسله نیرسن!

باشه.چرا حرص میخوری!

əslən quy şəbəkə bir,istəyırəm (istırəm) xəbərlər qulaq asam!

اسلن قوی شه بکه بیر، ایسته ییره م خبرلر قولاق آسام.

اصلا بزار شبکه یک، میخوام اخبارگوش کنم.

Incıtmə.xəbərlər hara ıdı ındı?

اینجیتمه!خبرلر هارا ایدی ایندی؟

اذیت نکن.اخبار کجابود حالا؟

Sən quy şəbəkə bir,gör xəbərlər var ya yox?

سن قوی شه بکه بیر، گؤر خبرلر وار یا یوخ؟

توبزار شبکه یک، ببین اخبار هست یا نیست؟

Hə.düz deyırsən, xəbərlər dir.

هه،دوز دئییرسن،خبرلر(آخبار)دیر.

آره...راست گفتی، اخباره!

Bir az çoxald,mühem dir.

بیرآز چوخالد،موهم دیر.

یه کم زیادش کن، مهمه.

Birdəfə deyırsən azald, ındı deyırsən çoxald.

بیردفه دئییرسن آزالد،ایندی دئییرسن چوخالد.

یه دفعه میگی کمش کن، حالا میگی زیادش کن....!

توضیحات:

نکته: در نوشتن تلفظ زبان ترکی با الفبای عربی از حروف (ص،ع،ث،ذ،ط،ظ،ض) استفاده نمی شود.پس دوستان به اشتباه فکرنکنند بنده اشتباه نوشته ام و ازمن غلط املایی بگیرند.دوستی از من انتقادکرد که چرا در متن متحرک بالای وبلاگت ، آذربایجان را با (ز) نوشته ای؟!ولی این دوست توجه نکرده بود که در همان متن متحرک در ترجمه ی فارسی اش آذربایجان را با(ذ) نوشته ام.مثالی دیگر: فتحه در تلفظ باالفبای عربی در زبان ترکی با (ه) مشخص میشه.مثل:

شبکه(فارسی)..........شه به که یا شه بکه (ترکی)

در گویش با لهجه در زبان ترکی بعضی از لغات و اصطلاحات ، بعضی از حروف صدادار و بی صدای اصلیشان را از دست می دهند.در این مکالمه به چند نمونه از انها اشاره می کنیم:

مثلا در تلفظ کلمه (آزالد: کم کن) و(چوخالد:زیادکن) از مصادر (آزالتماق : کم کردن یا کاهش دادن) و(چوخالتماق:زیادکردن یا افزایش دادن) حرف (ل) به شکل رسمی تلفظ میشه و همچنین نوشته میشه ولی به حالت لهجه نه تلفظ میشه و نه نوشته میشه:آزالد = آزاد.....چوخالد = چوخاد.

یا در تلفظ (دئییرسن) در حالت لهجه (ی) پیوندی وسط کلمه حذف میشه.به این صورت:

Deyırsən : می گویی.....................Deyrsən : می گویی

همچنین در حالت دوم حرف(ر) سبک تلفظ میشه.

ولی تلفظ کلمه ای مثل :ایسته ییره م را فقط ترک زبانان آذربایجان ایران بصورت ایستیرم تلفظ میکنند و این مبحث دال بر توضیح قبلی نیست.

نکته بعدی: کلمه (اخبار) را ترک زبانان ایران یا (آخبار) تلفظ می کنند که من به عینه شاهد تلفظ به اینصورت بوده ام یا همان (اخبار) تلفظ میکنند و در فرم رسمی این کلمه را بصورت ترکیش تلفظ میکنن: خبرلر(صورت جمع کلمه عربی خبر)...(اخبار: جمع مکسر کلمه خبر)...که متاسفانه درزبان فارسی هم بصورت عربی تلفظ میشه!(البته نه درزبان ترکی و نه درزبان فارسی معادلی داره).

نکته آخر: به جای کلمه (یاییلیرyayilir:پخش میشود) می توان از کلمه (قویورquyur:می گذارد) استفاده کرد.

در آخر به ذکر لغات کاربردی این مکالمه پرداختم تا در فهم مکالمه به مشکلی برنخورید.موفق باشید.

Yayilmaq: پخش شدن

Yaymaq:پخش کردن

Bı vaxt\\gec vaxt :دیروقت

Hırslənmək : حرص خوردن

Quymaq : گذاشتن

Qulaq asmaq : گوش کردن

Qulaq atmaq : گوش دادن

Incıtmək : اذیت کردن

Coxaltmaq : زیادکردن

 Azaltmaq : کم کردن

Bılmək : دانستن(البته معانی دیگری هم دارد).

*  این افعال را می توانید با تغییر زمان مکالمه در این مکالمه به کارببرید

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 23:4  توسط مجید  | 

شعر ترکی حضرت امام حسین علیه السلام

ای شیعه حسینون گینه باشلاندی عزاسی

بو غمده تؤکر گؤزیاشی رخساره آناسی


ترجمه ی کلمه به کلمه
حسینون عزاسی: عزای امام حسین(ع)
گینه: باز هم
باشلاندی: شروع شد
عزاسی:عزایش
بو غمده: در این ماتم و ناراحتی
تؤکر:می ریزد
گؤزیاشی:اشک چشم
رخساره:چهره - صورت
آناسی:مادرش

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 22:59  توسط مجید  | 

شعر ترکی


دره دن دانیشیرام قورخوسان " دره نین دومانی وار ، سئلی وار "
داغدان دانیشیرام قورخوسان "داغین اؤچورومو وار ، قاری وار "
دره بیر یانا ، داغ بیر یانا ، یاشاییشدان دا دانیشیرام قورخوسان ، اؤزون بیل قارداش ! آمما آغیر درد دی قورخوب یاشاماق...!

(از دره حرف می زنم می ترسی "دره سیل و سیلابها دارد"
از کوه حرف می زنم می ترسی "کوه ریزش دارد برف دارد"
دره یک طرف کوه هم به یک طرف ، از زندگی حرف می زنم باز می ترسی ، خود دانی برادر !
اما خیلی درد است ترسیدن و زندگی کردن....!)

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 22:57  توسط مجید  | 

اوندا بیلمه یه جکسن


اوندا بیلمه یه جکسن
سن سیز ائله بیلمه اؤله جه یه م من
قارا بیر کدره دؤنه جه یه م من
گئجه لر یوخونا گله جه یه م من
سن منی اونودا بیلمه یه جک سن

عمرونده ناراحات ایزیم قالاجاق
آلووم سؤنسه ده کؤزوم قالاجاق
آرخانجا همیشه گؤزوم قالاجاق
سن منی اونودا بیلمه یه جک سن
سن ائله بیلمه کی غمدن اوزاقسان
عمرونو گونونو اودوزاجاقسان
اؤزونو بلکه ده اودوزاجاقسان
سن منی اونودا بیلمه یه جک سن
منی اونوتماغا عینادین کیمی
ایلک سئوگی آغریسی ، فریادین کیمی
لاپ اؤز آدین سوی آدین کیمی
سن منی اونودا بیلمه یه جک سن

تو فراموشم نخواهی کرد

فکر نکن بی تو خواهم مرد
یا به غمی تیره مبدل خواهم شد
یا شبها به خوابت خواهم آمد
توفراموشم نخواهی کرد
در عمرت رد ناراحتم خواهد ماند
شاید شعله هایم خاموش شود ، خاکسترم بماند
چشمم به دنبالت خواهد ماند
تو فراموشم نخواهی کرد
فکر نکنی که از غم و درد بدوری
عمر و روزگار خوشت را فراموش خواهی کرد
شاید خودت را هم فراموش خواهی کرد
تو فراموشم نخواهی کرد
برای فراموش کردنم همچون کینه ات
همانند عشق اول و فریادت
مثل نامت و نام فامیلت
تو فراموشم نخواهی کرد

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 22:55  توسط مجید  | 

آللهين آدي اورگيمين تسكيني دير


آللهين آدي اورگيمين تسكيني دير
گوزه ليم گوزلرين عشق اهليني گريان ايستر
گونده يوزمن کيمي بيچاره ني قربان ايستر
نه اولار چوخدا گوزل سن اؤزون انصاف ائيله
هانسي گول عاشقيني سن کيمي نالان ايستر
منده باخسام او لب لعلينه قان اولماز کي
بولبولون عادتيدير غنچه خندان ايستر
بيلمه ميشلر دهنين سرين هله اينديه جن
کشف قيلماق بو معماني چوخ امکان ايستر
او قارا زولفونون آز چکمه ميشم حسرتيني
مبتلا کونلومي هر لحظه پريشان ايستر
واحدي جاذبه عشقين ائديب مجنون تک
يوخسا ديوانه ليگي هانسي بير انسان ايستر


نام خدا تسکین دهنده قلبم
زیبای من(عشق من) چشمان عاشق را گریان می خواهد
هر روز هزار تا مثل من بیچاره رو قربانی می خواهد
درسته که خیلی زیبا هستی، خودت کمی انصاف کن
کدوم عاشق دلسوخته می خواهد مثل تو نالان باشد؟
من هم به مانند اون لب لعنین نگاه کنم که خونی باقی نمی مونه
عادت این لب اینه که غنچه گل رو هم خندان طلب میکنه
.................................................
کشف این معانی دانش فراوانی رو میخواد
حسرت موی سیاه تو رو که کم نکشیدم
اونی که عاشق هست رو(قلبش درد میکنه) همیشه پریشان میخواد
فقط مجنون جاذبه عشق رو واقعا درک کرده
وگرنه دیوانگی و دیوانه مسلک بودن رو کدوم ادم میخواد؟

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 22:54  توسط مجید  | 

شعر ترکی


گئجه اولدي گينه من خانه خراب اولماليام*باشيما چالماليام قلبي كباب اولماليام
شب شد و دوباره خانه خراب خواهم شد*بايد به سر خود بزنم و قلب كباب شوم(اشاره به اين دارد كه ديوانه در شب با ديدن ماه دوباره جنون ميگيرد)

ياريمين زلف گره گيرينه تا دوشدي گوزوم*آنلاديم بسته ي زنجير و طناب اولماليام

وقتي چشمم به زلف يارم كه مثل گره گيريست افتاد*دانستم كه بمانند بسته شده به زنجير و طناب خواهم بود(به خاطر خاصيت دلبري زلف يار)

زاهد آز ده گئت اوخي ليلي و مجنون كتابون*من اوزوم ليلي و مجنونه كتاب اولماليام

زاهد به من نگو كه برو و كتاب ليلي و مجنون را بخوان*من خودم در حالتي هستم كه براي ليلي و مجنون كتاب شدني هستم

دييون اطفاله كي ييغسونلار اله داشلاريني* داشلاسينلار مني ديوانه خطاب اولماليام

به بچه ها بگوييد كه سنگ هايشان را دست جمع كنند*و مرا سنگ بزنند كه من ديوانه خطاب شدني ام

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 22:52  توسط مجید  | 

بایاتی

باياتي:
مختصر در مورد باياتي:
بایاتی فرمی از شعر فولکولوریک آذربایجان ودر حقیقت شاخه ای از ادبیات شفاهی است.ادبیات فولکولوریک آذربایجان بسیار غنی ، گسترده و کم نظیر است (تورکون مثلی ، فولکولوری دونیادا تک دیر-استاد شهـریار ).
بایاتی از نظر فرم شبیه دو بیتی ولی کوتاه تر است.هر مصراع آن هفت هجائی است(دو بیتی یازده هجائی و رباعی از این هم بیشتر است).اکثرا با کلمات من عاشیق... یا عزیزی یم... شروع می شود.بایاتی های فولکولوریک شاعر مشخصی ندارند و سینه به سینه و نسل به نسل صیقل خورده اند.در عصر حاضر بعضی از شعرا نیز خواسته اند در این قالب طبع آزمایی کنند، اما هیچ کدام مقبولیت عام پیدا نکرده اند .موضوع این اشعار غم و شادی ، شکست و کامیابی،عشق،حکمت و در یک کلمه " زندگی " است.


آغلايارلار ، گولرلر
گؤز ياشيني سيلرلر
گئچن گونون قدريني
گلن گونده بيلرلر

**گريه مي كنند و مي خندند،اشك هاي چشم رو پاك مي كنند،ارزش روز هاي رفته رو،در روزهاي آينده مي دونند**

***

قارا آت نالي نئيلر؟
قارا قاش خالي نئيلر؟
وفالي ياري اولان
دولتي - مالي نئيلر؟

اسب سياه،نعل رو مي خواد چيكار؟
ابروي سياه،خال رو مي خواد چيكار؟
اون كسي كه دوست با وفا داره
ثروت و دارايي رو مي خواد چيكار؟
***
عاشق هر سوزي بيلر
ايريني ،دوزي بيلر
درديمي يارا دئيين
درمانين اؤزي بيلر

عاشق هر حرفي رو مي دونه
كج و راست رو هم مي دونه
دردم رو به يارم بگين
خودش درمانش رو مي دونه

***
گون خوش گئچسه درد اولر
غصه گئدر ، درد اولر
حق يولوندا جان قويان
آد قازانار ، مرد اولر

اگه روزگار خوش بگذره،درد مي ميره
غصه ميره و درد مي ميره
اوني كه تو راه حق مي ميره
اسمي به دست مياره و مثل يه مرد مي ميره

***
اوزونده خالين آي قيز
خوشدور جمالين آي قيز
ئولدوردي نازين مني
نه دير خيالين آي قيز؟

خال روي صورتت
زيبايي صورتت
نازت منو كشته
بگو خيالت چيه اي دختر؟

***
گئدن گئتمه دايان دور
حاليم سنه عيان دور
گليشينه من قربان
گئديشين نه ياماندور

اي اوني كه داري ميري،نرو،بمون
حالم كه براي تو آشكار هست
براي لحظه هاي اومدنت قربان بشم
تحمل رفتنت چقدر سخته

***
ديليمين اوستو يارا
آلتي قان، اوستو يارا
ديليم سني كسه رم
نه دئدين ، كوسدي ، يارا؟

روي زبانم زخمي هست
و زيرش پر از خون
اي زبانم ،تو رو خواهم بريد
به يار چي گفتي كه يار قهر كرد و رفت

***
من بو باغا گلميشم
ياغا ياغا گلميشم
گتيرميشم درديمي
آغلاماغا گلميشم

من به اين باغ آمده ام
گريه كنان آمده ام
دردم رو آورده ام
براي گريه كردن آمده ام

***

----------------------------------------


اوجادير بيزيم قالا
درد گئتمز يوز ايل قالا
بد اصيل ، اصيل اولماز
بويونجا قيزيل قالا

بلند هست قلعه ما
درد نمي ره صد سال هم بمونه
بد اصل ونسب،اصيل نميشه
اگر سرتاپاش طلا باشه.

******
تبريز اوستي مراغا
زولفون گلمير داراغا
آختاريرام ياريمي
يوخ طاقتيم فراغا

بالاي شهر تبريز مراغه
موهات به شانه نمياد
دنبال يارم مي گردم
طاقتي براي دوري ندارم

*****
عزيزيه م آي آغا
سالما مني آياغا
دوست باخسا باشا باخار
دشمن باخار آياغا

اي مرد..
منو به پا ننداز
وقتي دوست به آدم نگاه مي كنه ،به سر نگاه مي كنه
ولي وقتي دشمن نگاه مي كنه به پا نگاه مي كنه

*****
قوهوم هارا ياد هارا
بئل باغلاما اغيارا
قونشون حياسيز چيخسا
تئز كوچ، جانين قورتارا

فاميل كجا و ناآشنا كجا؟
به اغيار و ديگران تكيه مكن
اگه همسايه ات بي حيا از آب دراومد
زودي كوچ كن تا جانت رو نجات بدي

*****
بيز هارا بورا هارا
بيزي سالديلار تورا
بيزي تورا سالاني
ايمانسيز گئتسين گؤرا

ما كجا و اينجا كجا(برسا نه )؟
ما رو انداختن تو دام وتله
اوني كه ما رو تو تله انداخت
الهي بي ايمان به قبر بره

*****
سوزون دئمه آشكارا
درده تاپيلماز چارا
دينديرمه قان آغلارام
اوره گيده وار يارا

حرفت دلت رو آشكارا نگو
واسه درد درموني پيدا نميشه
با من حرف نزن كه خون گريه مي كنم
درون سينه ام زخمي دارم

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 22:50  توسط مجید  | 

شعر ترکی توسل از حضرت علی علیه السلام


خسته جانيم رختخوابه دوشنده
هاردا اؤلسان اؤزون يئتير يا علي


(وقتي جسم مريضم بر تختخواب افتاد،هركجا بودي خودت رو برسون يا علي (ع))


اؤره گيم آليشيب دوداق تپنده
كوثرين سويوننان گتير يا علي


(وقتي قلبم به تپش مي افتد و لبانم مي سوزند از عطش،از آب كوثر برايم بياور يا علي (ع))

گوز دولانيب عقليم باشدان چيخاندا
اهل و عيال چنمه دسمال آتاندا


(وقتي اختيار چشمانم از دستانم رفت و خانواده بر چانه ام دستمال بندند.)

الينده سو جاميني شيطان توتاندا
ظالمي دور منن ائت يا علي


(وقتي شيطان جام آب رو تو دستش به طرف من گرفته،ظالم رو از من دور كن يا علي (ع))

روح آيريليب بدنيمنن گئدنده
قوهوم قارداش گليب دفنيم ائدنده


(وقتي روح از بدنم خارج شد و رفت،فاميل و آشنايان وقتي مي آيند تا دفنم كنند)

نكير منكر منن سوال ائدنده
سالارسان يادمه بير بير يا علي


(وقتي نكير و منكر از من سوال مي كنند،جواب سوال ها رو يك يك به يادم بياور يا علي (ع))

قورخودان توتولسا ديليم
دوداقيم تكللمه گلر اليم اياقيم


(اگه از ترس زبانم بگيره و نتونم حرف بزنم،اعضاي بدنم به تكلم درمي آيند)

تيترر بدنيم اولماز داياقيم
انتظاريم شفاعتدير يا علي


(اون زمان كه بدنم مي لرزه و تكيه گاهي ندارم،انتظار شفاعت رو دارم يا علي (ع))

يئتيش سن داده اوليالر سروري
آقام سنسن ياده سال نوكري


(به دادم برس اي سرور اولياي خدا،آقاي من تويي به ياد آر نوكرت را)

بويورسان اوتورون قلي قنبري
جعفرپورا كفايت دير يا علي


(بفرماييد رها كنيد غلام قنبرم را،براي جعفرپور(من)كفايت مي كند يا علي (ع))

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 22:45  توسط مجید  | 

لالايي ها ترکی با ترجمه فارسی


لایْ لایْ لار (لالایی ها)

 

لایْ لایْ داغ بویو دوزم

 

آی کؤرپَه املیک قوزوم

 

بانلادیلار خوروزلار

 

یوخلا آی دان اولدوزوم

 

لالایی ای قدکوه نمکم

 

ای برة تازه علف خورده ام

 

خروس ها بانگ بر آوردند

 

بخواب ای ستاره سپیده دم من

 

لایْ لایْ گول بوتام اوغلوم

 

عطرینه باتام اوغلوم

 

آرزیْم بودور اؤلمییب

 

تویونو توتام اوغلوم

 

لالایی پسر گل بوته ام

 

در عطر تو غرق شوم

 

آرزویم اینست نمیرم

 

عروسی پسرم را بگیرم

 

لایْ لایْ گوُلوُم گوُلابیم

 

آلما ، هئیْوا ، گوُلابیْ م

 

دریا کیمین گئیینمیش

 

آیاقدان باشا آبیْم

 

لالایی گلم ، گلابم

 

سیب ، به ، گلابی من

 

مثل دریا پوشیده

 

از سر تا پا آبی پسر من

 

 

 

لای لای منیم زینتیم

 

سوُموُیوُم ، قانیم ، اَتیم

 

داغ کیمین دایاغیْم سان

 

سَن سَن منیم جوُراَتیم

 

لالایی ای زینت من

 

استخوانم ، خونم ، گوشتم

 

مثل کوه تکیه گاه منی

 

تو هستی جرأت من

 

لایْ لایْ دئدیم جان دئدیم

 

یوخودان اویان دئدیم

 

سن یئری بیر من باخیْم

 

جان سنه قوربان دئدیم

 

لالایی گفتم جان گفتم

 

گفتم که از خواب بیدار شو

 

تو راه برو من نگاهت کنم

 

گفتم که جان به قربان تو

 

بالاما لایْلایْ دئدیم

 

یاتمادی لایْلایْ دیدیم

 

کوُچَه دَه اوینویاندا

 

ییْخیْلدی ائی وای دئدیم

 

بفرزندم لالایی گفتم

 

نخوابید لالایی گفتم

 

هنگام بازی در کوچه

 

زمین خورد ، ای وای گفتم

 

لایْ لایْ شَکَریم قَندیم

 

لایْ لایْ اوجا سهندیم

 

دوُنیا گؤزَل لریندن

 

من بالامی بَیَندیم

 

لالای ای شکر و قند من

 

لالایی ای سهند بلند من

 

در بین زیبارویان دنیا

 

من فرزندم را پسندیدم

 

لایْ لایْ گوُلوُم باهاریْم

 

قیش گوُنوُندَه زوماریْم

 

یاشاییْشیْن باغیندا

 

دادلی ، تاملی ، نوباریم

 

لالایی گل و بهار من

 

توشة زمستانی ام

 

در باغ زندگی

 

نوبر با مزه و خوش طعم من

 

{زومار= زومهار به معنی آذوقه و توشة زمستانی است}.....

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 22:43  توسط مجید  | 

لالایی

  لالایی ترکی بهمراه ترجمه فارسی

لالایی های آذربایجان "بایاتی"هایی هستند که مادران هنگام خواباندن فرزند بر بالین وی می خوانند و همچون لالایی های مناطق دیگر ایران سرشار از مهر و محبت مادران و مملو از تصویر فراز و نشیب های زندگی مردمان این سامان می باشند.

1-تشبیهات:

در بیشتر لالایی های آذربایجان، مادر فرزند خود را به مظاهر زیبای طبیعت تشبیه می نماید که این خود نمادی از زندگی اصیل روستایی این منطقه و به دور از هیاهوی زندگی امروز،عاطفی ترین وزیباترین لالایی ها را شکل میدهد:

داغلارین لالاسینا برای لاله های کوهستان

گوزلرین قاراسینا برای سیاهی چشم ها

آنالارقربان اولسون مادران قربان شوند

ئوز کورپه بالاسینا برای کودک کوچک شان

 

2-قربان صدقه فرزند:

در میان لالایی های آذربایجان این مضمون با صراحت لهجه بسیار و با عشقی وصف ناشدنی از سوی مادر به فرزند خویش جلوه گر میشود،که در لالایی های مناطق دیگر ایران به این گونه دیده نمی شود و علت آن را می توان در احترامی دانست که مادر به واسطه داشتن و به ثمر رساندن فرزند در ایل کسب مینماید. مادر علاوه بر داشتن رابطه عاطفی شدید با فرزند خود ،نوعی مسئولیت در ارتباط با حفظ و بقای ایل بر دوش می کشد.پس فرزند باید از چشم بد دور باشد و طبیعی است که مادر از نگاه به او سیر نمی شود.

 

لای لای دئدیم بویونجا لالای گفتم به اندازه قدت

باش یاسدیغا قویونجا تا سرت را بر بالش گذاشتی

یات سن گول یاتاغیندا بخوابی در خوبگاه گل

باخیم سنه دویونجا تا سیر نگاهت کنم

3-آرزوها:

مادر بهترین آرزوهای خود را نسبت به فرزندش در لالایی به تصویر می کشد.رویاهایی که در عین حال ارزشهای خانواده را یادآور می شود.دیدن قد و قامت بلند فرزند،آرزوی عروسی او اینکه در اینده عصای دست پیری او باشد،با زیباترین اشعار بیان می شود.

بالام بیرسوین گوروم کودکم خوشحالی کن تا ببینم

سرو تک بویون گوروم مانند سرو قامتت را ببینم

تانریدان آرزوم بو دور آرزویم از خدا اینست

بالامین تویون گوروم عروسی کودکم را ببینم

 

بالا عمرون چوخ اولسون کودکم عمرت طولانی باشد

گویلون،گوزون،توخ اولسون چشم و دلت سیر باشد

سنه لای لای چاغیریم با صدای بلند برایت لای لای بگویم

دشمانلارون یوخ اولسون تا دشمنانت نابود شوند.

 

4-مسایل اقتصادی و اجتماعی:

لالایی های آذربایجان در مجموع جامعه ای کوچ نشین را ترسیم می کنند،که دامداری در آن شغل اصلی مردمان این سرزمین است.

قربانون قوزی اولسون بره فدای تو بشود

قوزونون یوزی اولسون صدها بره فدای تو بشود

قوزودان قربان اولماز از بره قربانی پذیرفته نمی شود

قوی آنانون ئوزی اولسون بگذار مادر فدای تو بشود.

احترام به مظاهر طبیعت بخش عمده ای از لالایی های آذربایجان را به خود اختصاص داده است.احترام به ماه،ستاره و خورشید،احترام به کوه که زاینده جویباران است و گل وگیاهی که بر دامان آن می روید،از زیباترین لالایی های آذربایجان می باشد.

یول اوسته بولاق اوللام سر راه، چشمه خواهم شد

آخارام، بولاق اوللام مثل رود جاری خواهم شد.چشمه خواهم شد

سن منیم ئوز بالامسان تو کودک خود من هستی

ئوزوم گوز-قولاق اوللام خودم چشم وگوش تو خواهم شد.

آی دوغدی یانا دوندی ماه نو شد هلال گشت

اولدوزلار سانا دوندی ستاره ها قابل شمارش گشتند

بالا دردین چکمکدن ازبس غصه کودکم را خوردم

اوره ییم قانا دوندی قلبم خون شد.

 

5-زنان و مسائل آنها در لالایی های آذربایجان:

موقعیت زن درخانواده و مسئولیت های اودرخانه،محدودیت او در یک جامعه ایلیاتی مردسالار،ازدواج ودوری از خانواده و گاهی ایل،دلتنگی هایی است که او در قالب لالایی با فرزندش می گوید:

لای لای گولوم لای لای لای لای گلم لای لای

گولوم،بولبولوم لای لای گلم،بلبلم،لای لای

بویی سنین ساینده در سایه بزرگ شدن و قد کشیدن تو

منده بیر گولوم لای لای من هم خنده ای بکنم(خوشحال باشم)

لای لای بگیم لای لای لای لای بزرگم(سرورم)لای لای

گوزل گویچکیم لای لای زیبا و خوشگلم لای لای

غربت ئولکه،یاد ائلده در سرزمین غریب و ایل غریب

آرخام،کومگیم لا لای پشتیبان و کمکم لای لای

6-اسلام و باور های مذهبی در لالایی های آذربایجان:

در بخشی از لالایی های مادران آذربایجان،مادر دست به دعا برمی دارد و سلامتی و سعادت فرزندش را از خدا می خواهد و گاهی ائمه را مورد خطاب قرار می دهد که این از زیباترین لالایی ها و در واقع دعاهای مادران آذربایجانی است.

لای لای امگیم بالا لای لای حاصل زحمتم ، فرزندم

دوزوم چورگیم بالا نان و نمکم ،فرزندم

تانریدان عهدیم بودر با خدا عهدم این است

گوروم کومکین بالام یاری و کمک ترا ببینم.

لای لای چالام آدوا با نامت لایی می گویم

علی چاتسن دادوا حضرت علی به دادت برسد(کمکت کند)

علی دادا چاتاندا زمانی که حضرت علی کمکت می کند

منی ده سال یادوا مرا هم به یاد بیاور.

7-بیماری کودک:

گاهی عدم سلامتی کودک مادر را سخت نگران می کند.بیماریها و مرگ ومیر کودکان در اثر بیماریهای ناشی از عدم رعایت بهداشت در یک جامعه ایلیاتی و گاهی فقر و قحطی باعث می شده که مادر دست به دعا برداشته و برای سلامتی فرزندش از خدا سلامتی بخواهد.

لای لای دئدیم اوجادان لای لای گفتم با صدای بلند

سسیم چیخمیر باجادان صدایم از پنجره(دودکش یا روزن سقف) بیرون نمی رود

آللاه سنی ساخلاسین خدا ترا حفظ کند

چیچکدن،قیزیلجادان از آبله و سرخک.

 

ائوینده ائشیگینده در خانه و زندگیت

یات قوزوم بئشیگینده بخواب بره ام در گهواره ات

بیرمن،بیردان اولدوزی یکی من یکی ستاره سحری

دورموشوق کشیگینده به نگهبانی تو ایستاده ایم.

 

 

 

شرح اصطلاحات مقاله.

بایاتی:دو بیتی های بومی آذربایجانی هستند،که از نظر انسجام شکل،وسعت مضمون،ترنم موسیقی و ذوق و احساس در ردیف جذابترین و شور انگیزترین آثار بدیع فولکلور جای می گیرند.ارادت و اعتقاد مردم ساده صحرا،شهر و روستا به این آثار موزون و دلفریب تا بدان جاست که بایاتیها را حسب الحال و ائینه سرنوشت خویش می پندارند وبه هنگام ملال و سرگشتگی و حرمان بر آن توسل می جویند .

بایاتی ها از نظر قالب شعری از انواع دیگر ادبیات منظوم شفاهی متمایز هستند.وزن بایاتی ها مانند سایر اشعار منظوم شفاهی آذربایجان بر اساس "وزن هجایی" استوار است.

بایاتی از 4 مصراع تشکیل می شود که در آن مانند رباعی 3مصرع1،2و4هم قافیه و مصرع سوم آزاد است.از نظر افاده معنی و منظور،مصراعهای اول و دوم درآمد و دو مصرع سوم و چهارممنظور اصلی را بیان می کنند.(نقل به تلخیص از مقدمه کتاب"بایاتیلار"نوشته محمد علی فرزانه.)


بالاما قوربان ایلانلار ، بالام ناواخ دیل آنلار قربون بچه ام مارها ، بچه ام کی زبان می فهمد ؟
بالاما قوربان سئرچه لر ، بالام ناواخ دیرچه لر قربان بچه ام گنجشکها ، بچه اکم کی یه کمی بزرگ میشود ؟
بالاما قوربان قارقالار ، بالام ناواخ دیل قانار قربان بچه ام کلاغها ، بچه ام کی زبان سرش می شود .
بالاما قوربان اینه کلر ، بالام ناواخ ایمه کلر قربان بچه ام گاوها ، بچه ام کی چهار دست و پا راه می رود ؟
...
قیز قیزیل آلما ، ده ر یئره سالما ، مدرسیه گئت گل ، بئواختا قالما دختر سیب طلا ، بچین و زمین نیانداز ، برو به مدرسه برگرد ، دیر نکن
قیز قیزیلا دؤنوبدور خبری یوخ اوغلانلارین دختر طلا شده ، پسرها خبر ندارند .
بو قیز دئییل قایقاناخدیر ، اره گئده جه ک قوناخدیر این دختر نیست ، خاگینه است ، به خانه بخت میرود و مهمان است .
گؤزل قیزام گلین آلین ، که بینیمه که تده ر سالین دختر قشنگی هستم ، بیائید مرا بگیرید . روستاها را مهرم کنید .
قیزدی نازدی مین تومن آزدی ، میلیونلار گتیر ، گل بو قیزی گؤتور دختر است و ناز است ، هزار تومان کم است ، میلونها بیاور و این دختر را ببر
...
گولو گولولر یارپاغی ، آستانالار تورپاغی ، بالامی نظروورانین ، گؤزونه بیبار یارپاغی گل و برگ گلها ، خاک آستن ها ، هرکی بچه ام را نظر کند ، به چشمش فرو رود برگ فلفل
...
خیرداجا قیزیم بیرقطره ، گئتدی قیرنادان سو گه تیره ، آناسی دئدی دینقیلی سان ، کوزه نی سالیب سیندیری سان دختر کوچولوم یک قطره ست ، رفت از شیر آب آب بیاره ، مادرش گفت کوچولوئی ، کوزه رو می اندازی می شکنی .
...
گولو گولوله ر یارپاغی ، آستانالار تورپاغی ، بالامی نذر لییه نین ، گؤزونه بیبار یارپاغی ، برگ گلها ، گرد آستانه ها ، هر کی بچه مو چشم بزنه ، الهی به چشمش برگ فلفل فرو بره .
...
لای لای دئییم یاتاسان لالائی بگویم بخوابی
گول غنچه یه باتاسان توی گلها و غنچه ها فرو بروی
گول غنچه لر ایچینده در بین گلها و غنچه ها
شیرین یوخو تاپاسان به خواب شیرینی بروی
...
لالای بئشیگیم لای لای لالائی گهواره ام لالائی
ائویم ائشیگیم لایلای لالائی خانه و زندگیم لالائی
سن یات شیرین یوخو گؤو بخواب و خوابهای خوب ببین
چه کیم کئشیین لای لای کشیک تو را بکشم لالائی
...
لالای بالام جان بالام لایلایئی بچه ام جان بچه ام
من سنه قوربان بالام من به قربان تو بچه ام
آغلییبان باغریمی با گریه ات قلبم را
گل ائله مه قان بالام بیا و خون نکن بچه ام
...
لای لای دئدیم بویونجا لالائی گفتم به اندازه قدت
باش یاسدیغا قویونجا به وقتی که سرت را روی متکا گذاشتی
یات سن گول یاتاغیندا تو در رختواب گلت بخواب
باخیم سنه دویونجا من نیز سیر نگاهت کنم
...
لای لای دئدیم یاتینجا لالائی گفتم تا وقتی که بخواب رفتی
گؤزله ره م اویانینجا منتظر می مانم تا بیدار شوی
زارا آمانا گلدیم به زاری و فغان آمدم
سن حاصیلا چاتینجا تا تو بزرگ شوی
...
لای لای امه ییم لای لای لالائی بهره ام لالائی
دوزوم چؤره ییم لای لای نمک و نانم لالائی
تانری دان عهدیم بودور خواسته ام از خدا این است
گؤروم کومه یین لای لای که کمکت را ببینم لالائی
لای لای اولدوزوم آییم
لای لای شاماما پاییم
سن گئت شیرین یوخویا
منده نفسین ساییم

لای لای گولون دسته سی
دامغانین پوسته سی
یوخلا سنه اوخویوم
قره باغ شیکسته سی!!

لای لای اوجا سهندیم
لای لای شکریم قندیم
دونیا گوزلریندن
منده سنی بیندیم

لای لای ارکین قالاسی
یات قهرمان بالاسی
یئنه شئحدن دولوبدور
گوزلرین پیالاسی

لای لای دئدیم یاتاسان
قیزیل گوله باتاسان
من آرزوما چاتمادیم
سن آرزووا چاتاسان
لای لاییْنام یات بالام
گوُن ایله چیْخ بات بالام
من آرزوما چاتمادیم سن آرزووا چات بالام

لالایی تو هستم بخواب ، فرزندم
بهمراه آفتاب طلوع و غروب کن ، فرزندم
من به آرزو ی خودم نرسیدم تو به آرزویت برس ، فرزندم

لای لای آهو گؤز بالام
لای لای شیرین سؤز بالام
گؤزَل لیکده دونیادا تکدی منیم اؤز بالام

لالایی فرزند چشم آهوی من
لالایی فرزند شیرین سخنم
در زیبایی در دنیا فرزند من تک است

لالاییْنام اؤز بالام
قاشی قارا گؤز بالام
دیلین بالدان شیرین دیر دوداغیْند سؤز بالام

لالایی تو هستم فرزندم
فرزند چشم و ابرو سیاه من
زبانت از عسل شیرینتر است حرف روی لبت فرزندم
(حرف که از لب تو جاری میشود ، زبانی که به آن تکلم میکنی از عسل شیرینتر است ، ای فرزند من)
{ لالایی تو هستم اصلاحی است( که بتو لالایی میخوانم معنی میدهد) }

لایْ لایْ دیلین دوز بالام
دیل آچ گینان تئز بالام
من اوتوروم سن دانیْش شیرین شیرین سؤز بالام

لالایی ، زبانت نمک است فرزندم
زود زبان باز کن فرزندم
من بنشینم تو حرف بزن حرف های شیرین فرزندم

لای لای بالام گوُل بالام
من سَنَه قوربان بالام
قان ائیلَه مَه کؤنلوُموُ گَل مَنَه بیر گوُل بالام

لالایی فرزند گل من
من بقربان تو فرزندم
دل مرا خون نکن بیا برای من بخند فرزندم

لای لاییْنام گوُل بالام
تئل لَری سوُنبوُل بالام
کَپَنَک دَن سئرچَه دَن یوخوسو یوُنگوُل بالام
لالایی تو هستم فرزند گل من
مو هایت مثل سنبل ، فرزندم




برچسب‌ها: لالایی ترکی بهمراه ترجمه فارسی
+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 22:30  توسط مجید  | 

ترانه کوچه لر

ترانه کوچه لر

کوچه لره سو سب میش - کوچه ها رو آب پاشیدم

برای اینکه مفهوم این ترانه رو خوب بتونین درک کنین لطفا به ٧٠ - ٨٠ سال قبل برگردین ، همون موقعها که کوچه هاخاکی بودو هرکس دم خونه خودش روآب وجارو میزد،سماور برقیی نبود و . . . )


کوچه لره سو سب میش - کوچه ها رو آب پاشیدم

کوچه لره سو سب میش ، کوچه لره سو سب میش

( کوچه ها رو آب پاشیدم ، کوچه ها رو آب پاشیدم  )

یار گلنده توز اولماسن ، یار گلنده توز اولماسن

( وقتی یار میاد گردو خاک بلند نشه ، وقتی یار میاد گردو خاک بلندنشه )

ائله گلسین ائله گدسین ، ائله گلسین ائله گدسین

( ،همونجوری بیاد {با ناز وآروم } همونجورهم بره ، همونجوری بیاد { با ناز و آروم}همونجورهم بره )

آرامزدا سوز اولماسن ، آرالخدا سوز اولماسن

( بینمون حرف و حدیث { گلایه } نباشه ،بینمون حرف و { گلایه } نباشه )

ساما وارا اوت سالمشام ، استکنه قت سالمشام

سماور  رو ذغال گذاشتم ، استکان  رو قند انداختم )

یارم گدیب تک قالمشام ،یارم گدیب تک قالمشام

( یارم رفته تنها مونـــــــــــدم ، یارم رفته تنها مونـــــــــــدم  )

نه شیرین دیر یارن جانی ، نه عزیزدی یارمن جانی

( چه شیرینه جان یار ،چه شیرینه جان یار  )

پیاله لر ایرفده دیر ، پیاله لر ایرفده دیر

( پیاله ها  رو طاقچه ،پیاله ها  رو طاقچه )

هربیری بیر طرفده دیر ، هربیری بیر طرفده دیر

( هرکدوم  یکطرفه {‌درهم وریخته } ، هرکدوم  یکطرفه {‌درهم وریخته } )

یارم گدیب بیرهفته دیر ، گورممیشم بیر هفته دیر

یارم یه هفته است رفته  ، یه هفته اس ندیدمش )

نه شیریندیر یارن جانی ، نه عزیزدیر یارمن جانی

( چه شیرینه جان یار ، چه شیرینه جان یار )

نه شیریندیر یارن جانی ، نه عزیزدیر یارمن جانی

( چه شیرینه جان یار ، چه شیرینه جان یار )

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 22:21  توسط مجید  | 

لالایی ها

بالاما قوربان ایلانلار ، بالام ناواخ دیل آنلار قربون بچه ام مارها ، بچه ام کی زبان می فهمد ؟
بالاما قوربان سئرچه لر ، بالام ناواخ دیرچه لر قربان بچه ام گنجشکها ، بچه اکم کی یه کمی بزرگ میشود ؟
بالاما قوربان قارقالار ، بالام ناواخ دیل قانار قربان بچه ام کلاغها ، بچه ام کی زبان سرش می شود .
بالاما قوربان اینه کلر ، بالام ناواخ ایمه کلر قربان بچه ام گاوها ، بچه ام کی چهار دست و پا راه می رود ؟
...
قیز قیزیل آلما ، ده ر یئره سالما ، مدرسیه گئت گل ، بئواختا قالما دختر سیب طلا ، بچین و زمین نیانداز ، برو به مدرسه برگرد ، دیر نکن
قیز قیزیلا دؤنوبدور خبری یوخ اوغلانلارین دختر طلا شده ، پسرها خبر ندارند .
بو قیز دئییل قایقاناخدیر ، اره گئده جه ک قوناخدیر این دختر نیست ، خاگینه است ، به خانه بخت میرود و مهمان است .
گؤزل قیزام گلین آلین ، که بینیمه که تده ر سالین دختر قشنگی هستم ، بیائید مرا بگیرید . روستاها را مهرم کنید .
قیزدی نازدی مین تومن آزدی ، میلیونلار گتیر ، گل بو قیزی گؤتور دختر است و ناز است ، هزار تومان کم است ، میلونها بیاور و این دختر را ببر
...
گولو گولولر یارپاغی ، آستانالار تورپاغی ، بالامی نظروورانین ، گؤزونه بیبار یارپاغی گل و برگ گلها ، خاک آستن ها ، هرکی بچه ام را نظر کند ، به چشمش فرو رود برگ فلفل
...
خیرداجا قیزیم بیرقطره ، گئتدی قیرنادان سو گه تیره ، آناسی دئدی دینقیلی سان ، کوزه نی سالیب سیندیری سان دختر کوچولوم یک قطره ست ، رفت از شیر آب آب بیاره ، مادرش گفت کوچولوئی ، کوزه رو می اندازی می شکنی .
...
گولو گولوله ر یارپاغی ، آستانالار تورپاغی ، بالامی نذر لییه نین ، گؤزونه بیبار یارپاغی ، برگ گلها ، گرد آستانه ها ، هر کی بچه مو چشم بزنه ، الهی به چشمش برگ فلفل فرو بره .
...
لای لای دئییم یاتاسان لالائی بگویم بخوابی
گول غنچه یه باتاسان توی گلها و غنچه ها فرو بروی
گول غنچه لر ایچینده در بین گلها و غنچه ها
شیرین یوخو تاپاسان به خواب شیرینی بروی
...
لالای بئشیگیم لای لای لالائی گهواره ام لالائی
ائویم ائشیگیم لایلای لالائی خانه و زندگیم لالائی
سن یات شیرین یوخو گؤو بخواب و خوابهای خوب ببین
چه کیم کئشیین لای لای کشیک تو را بکشم لالائی
...
لالای بالام جان بالام لایلایئی بچه ام جان بچه ام
من سنه قوربان بالام من به قربان تو بچه ام
آغلییبان باغریمی با گریه ات قلبم را
گل ائله مه قان بالام بیا و خون نکن بچه ام
...
لای لای دئدیم بویونجا لالائی گفتم به اندازه قدت
باش یاسدیغا قویونجا به وقتی که سرت را روی متکا گذاشتی
یات سن گول یاتاغیندا تو در رختواب گلت بخواب
باخیم سنه دویونجا من نیز سیر نگاهت کنم
...
لای لای دئدیم یاتینجا لالائی گفتم تا وقتی که بخواب رفتی
گؤزله ره م اویانینجا منتظر می مانم تا بیدار شوی
زارا آمانا گلدیم به زاری و فغان آمدم
سن حاصیلا چاتینجا تا تو بزرگ شوی
...
لای لای امه ییم لای لای لالائی بهره ام لالائی
دوزوم چؤره ییم لای لای نمک و نانم لالائی
تانری دان عهدیم بودور خواسته ام از خدا این است
گؤروم کومه یین لای لای که کمکت را ببینم لالائی
لای لای اولدوزوم آییم
لای لای شاماما پاییم
سن گئت شیرین یوخویا
منده نفسین ساییم

لای لای گولون دسته سی
دامغانین پوسته سی
یوخلا سنه اوخویوم
قره باغ شیکسته سی!!

لای لای اوجا سهندیم
لای لای شکریم قندیم
دونیا گوزلریندن
منده سنی بیندیم

لای لای ارکین قالاسی
یات قهرمان بالاسی
یئنه شئحدن دولوبدور
گوزلرین پیالاسی

لای لای دئدیم یاتاسان
قیزیل گوله باتاسان
من آرزوما چاتمادیم
سن آرزووا چاتاسان
لاي لاييْنام يات بالام
گوُن ايله چيْخ بات بالام
من آرزوما چاتماديم سن آرزووا چات بالام

لالايي تو هستم بخواب ، فرزندم
بهمراه آفتاب طلوع و غروب كن ، فرزندم
من به آرزو ي خودم نرسيدم تو به آرزويت برس ، فرزندم

لاي لاي آهو گؤز بالام
لاي لاي شيرين سؤز بالام
گؤزَل ليكده دونيادا تكدي منيم اؤز بالام

لالايي فرزند چشم آهوي من
لالايي فرزند شيرين سخنم
در زيبايي در دنيا فرزند من تك است

لالاييْنام اؤز بالام
قاشي قارا گؤز بالام
ديلين بالدان شيرين دير دوداغيْند سؤز بالام

لالايي تو هستم فرزندم
فرزند چشم و ابرو سياه من
زبانت از عسل شيرينتر است حرف روي لبت فرزندم
(حرف كه از لب تو جاري ميشود ، زباني كه به آن تكلم ميكني از عسل شيرينتر است ، اي فرزند من)
{ لالايي تو هستم اصلاحي است( كه بتو لالايي ميخوانم معني ميدهد) }

لايْ لايْ ديلين دوز بالام
ديل آچ گينان تئز بالام
من اوتوروم سن دانيْش شيرين شيرين سؤز بالام

لالايي ، زبانت نمك است فرزندم
زود زبان باز كن فرزندم
من بنشينم تو حرف بزن حرف هاي شيرين فرزندم

لاي لاي بالام گوُل بالام
من سَنَه قوربان بالام
قان ائيلَه مَه كؤنلوُموُ گَل مَنَه بير گوُل بالام

لالايي فرزند گل من
من بقربان تو فرزندم
دل مرا خون نكن بيا براي من بخند فرزندم

لاي لاييْنام گوُل بالام
تئل لَري سوُنبوُل بالام
كَپَنَك دَن سئرچَه دَن يوخوسو يوُنگوُل بالام
لالايي تو هستم فرزند گل من
مو هايت مثل سنبل ، فرزندم


برچسب‌ها: لالایی ها
+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 22:19  توسط مجید  | 

ترانه های ترکی

ترانه های ترکی

گل دانیش
آل الوان گئیب چمـــــــــــــــــــن ، گل آچیر هر یاسمن
آل الوان گئیب چمــــــــــــــــــــن ، گل آچیر هریاسمن
سن دانیش قوی سسینــــــــی ، دیله یم دوینجا من
سن دانیش قوی سسینــــــــــی دیله یم دوینجا من
یازین بهارین نفســــــــــــــــــــــ ـــــــی وارگولوشینده
سؤیب سؤیلمک هوســـــــــــــــــی وار گولوشینده
یازین بهارین نفســــــــــــــــــــــ ـــــــی وارگولوشینده
سؤیب سؤیلمک هوســـــــــــــــــی وار گولوشینده
باخشین جانلار آلیــــــــــــــــــــــ ـــــــر، جانلار آلیر یار
عاشقی درده سالیـــــــــــــــــــــ ــر ، درده سالیر یار
باخشین جانلار آلیــــــــــــــــــــــ ـــــــر، جانلار آلیر یار
عاشقی درده سالیـــــــــــــــــــــ ــر ، درده سالیر یار
گولوشین نغمه کیمــــــــــــــــــــــ ـــی ، نغمه کیمی
گاه ایلیر ، گاه اوجالیـــــــــــــــــــ ــــر ، گاه اوجالیر یار
یازین بهارین نفســــــــــــــــــــــ ــــــی وارگولوشینده
سؤیب سؤیلمک هوســــــــــــــــی وار گولوشینده
یازین بهارین نفســــــــــــــــــــــ ــــی وارگولوشینده
سؤیب سؤیلمک هوســــــــــــــی وار گولوشینده
خلقی مین گؤزه لی سن ، سؤگیمین ازلی سن
خلقی مین گؤزه لی سن ، سؤگیمین ازلی سن
دویمارام گــــــــــؤزلریندن هرسؤزی مزه لی سن
دویمارام سوزلریندن هــــــــرسؤزی مزه لی سن
یازین بهارین نفسی وارگـــــــــــــــــــــ ــولوشینده
سؤیب سؤیلمک هـــــــــــــوسی وار گولوشینده
یازین بهارین نفسی وارگـــــــــــــــــــــ ــــولوشینده
سؤیب سؤیلمک هــــــــــــــوسی وار گولوشینده
باخشین جانلار آلیــــــــــــــــــــــ ـــــر، جانلار آلیر یار
عاشقی درده سالیـــــــــــــــــــــ ـر ، درده سالیر یار
گلــــــــــــــدیم آی صبحینن بزم شمع پروانه گلنده
اؤزدونده ریرم رسمینن میخانــــــــــــــــــــ ـه گلنده
باخشین جانلار آلیــــــــــــــــــــــ ـــــر، جانلار آلیر یار
عاشقـــــــــــــــــــــ ـی درده سالیر ، درده سالیر یار
باخشین جانلار آلیــــــــــــــــــــــ ـــــر، جانلار آلیر یار
عاشقـــــــــــــــــــــ ی درده سالیر ، درده سالیر یار
گولوشین نغمه کیمــــــــــــــــــــــ ـی ، نغمه کیمی
گاه ایلیر ، گاه اوجالیـــــــــــــــــــ ــر ، گاه اوجالیر یار
یازین بهارین نفســــــــــــــــــــــ ـــی وارگولوشینده
سؤیب سؤیلمک هوســــــــــــــی وار گولوشینده
یازین بهارین نفســــــــــــــــــــــ ــــی وارگولوشینده
سؤیب سؤیلمک هوســــــــــــــی وار گولوشینده
یازین بهارین نفســــــــــــــــــــــ ـــی وارگولوشینده
سؤیب سؤیلمک هوســـــــــــــی وار گولوشینده
ترجمه
چمن برای خود لباس رنگارنگ پوشیده است ، هریاسمنی جوانه می زند و شکفته می شود.
چمن برای خود لباس رنگارنگی پوشیده است ، هر یاسمنی جوانه می زند و شکفته می شود .
تو سخنی بگو تا از ته دل به سخنان نغز و شیوایت گوش فرا دهم و شیفته کلام زیبایت گردم .
تو سخنی بگو تا ازته دل به سخنان نغز و شیوایت گوش فرا دهم و شیفته کلام زیبایت گردم .
نجوای بهار درخنده های گوهر بارت نهفته است
نجوای بهار درخنده های گوهر بارت نهفته است
دوست داشتن و دوست داشته شدن درخنده هایت شعله ورست ( قصه عشق و عاشقی دروجود نازنینت جوانه می زند ، شعله های آتشین آن وجود مبارک را می سوزاند و وجودت را همچنان شعله ور نگه داشته است )
نگاه سوزناکت جانها را می ستاند ، جانها را می ستاند ، یار ( نگاهت موثر و عاشق کش است )
عاشق را به درد و غم می اندازد ، به درد و غم می اندازد ، یار ( شعله های عشقت دردرون عاشق زبانه می کشد و عاشق را به محنت و رنج می اندازد )
خنده های شکرینت همانند یک نغمه زیبای موسیقی است ، همانند یک نغمه زیبای موسیقی است ( در خنده های شیرین و همانند عسلت نغمات زیبای موسیقی موج می زند )
گاه آرام است و گاه در اوج اعلی است ( خنده های زیبایت همانند نت های زیرو بم موسیقی است )
نجوای بهار درخنده های گوهر بارت نهفته است
نجوای بهار درخنده های گوهر بارت نهفته است
دوست داشتن و دوست داشته شدن درخنده هایت شعله ورست ( قصه عشق و عاشقی دروجود نازنینت جوانه می زند ، شعله های آتشین آن وجود مبارک را می سوزاند و وجودت را همچنان شعله ور نگه داشته است )
نگاه سوزناکت جانها را می ستاند ، جانها را می ستاند ، یار ( نگاهت موثر و عاشق کش است )
عاشق را به درد و غم می اندازد ، به درد و غم می اندازد ، یار ( شعله های عشقت دردرون عاشق زبانه می کشد و عاشق را به محنت و رنج می اندازد )
خنده های شکرینت همانند یک نغمه زیبای موسیقی است ، همانند یک نغمه زیبای موسیقی است ( در خنده های شیرین و همانند عسلت نغمات زیبای موسیقی موج می زند )
گاه آرام است و گاه در اوج اعلی است ( خنده های زیبایت همانند نت های زیرو بم موسیقی است )
از ماه رخان خلقم هستی ، از زیبارویان عشقم هستی
از ماه رخان خلقم هستی ، از زیبا رویان عشقم هستی
از چشمانت سیرنمی گردم ، هرگفتارت شیوا و بامزه است
از سخنان گوهر بارت سیر نمی شوم ، هرگفتارت شیوا و بامزه است
در آن زمان آمدم و صبح زیبا و طرب انگیز را درک کردم که پروانه در حال سوختن در بزم شمع بود
با چشمان سوزناک و آتش درون در بزم میخانه شرکت کردم و کلی در این عالم سوختم و متحیر ماندم و دو د آه درونم کل کاینات را دربرگرفت ولی برآن دل سنگ اثری نکرد که نکرد .
نگاه سوزناکت جانها را می ستاند ، جانها را می ستاند ، یار ( نگاهت موثر و عاشق کش است )
عاشق را به درد و غم می اندازد ، به درد و غم می اندازد ، یار ( شعله های عشقت دردرون عاشق زبانه می کشد و عاشق را به محنت و رنج می اندازد )
خنده های شکرینت همانند یک نغمه زیبای موسیقی است ، همانند یک نغمه زیبای موسیقی است ( در خنده های شیرین و همانند عسلت نغمات زیبای موسیقی موج می زند )
گاه آرام است و گاه در اوج اعلی است ( خنده های زیبایت همانند نت های زیرو بم موسیقی است )
نجوای بهار درخنده های گوهر بارت نهفته است
دوست داشتن و دوست داشته شدن درخنده هایت شعله ورست ( قصه عشق و عاشقی دروجود نازنینت جوانه می زند ، شعله های آتشین آن وجود مبارک را می سوزاند و وجودت را همچنان شعله ور نگه داشته است )
نجوای بهار درخنده های گوهر بارت نهفته است
دوست داشتن و دوست داشته شدن درخنده هایت شعله ورست ( قصه عشق و عاشقی دروجود نازنینت جوانه می زند ، شعله های آتشین آن وجود مبارک را می سوزاند و وجودت را همچنان شعله ور نگه داشته است )
نجوای بهار درخنده های گوهر بارت نهفته است
دوست داشتن و دوست داشته شدن درخنده هایت شعله ورست ( قصه عشق و عاشقی دروجود نازنینت جوانه می زند ، شعله های آتشین آن وجود مبارک را می سوزاند و وجودت را همچنان شعله ور نگه داشته است )
برداشت کلی :
درپوشش رنگارنگ و سرسبز چمن ، درشکفتن و جوانه زدن یاسمن ، درخنده های شکرین و طنازی های بیکران یار ، در زیرو بم خنده های او ، در نگاه سوزناک و جان ستاننده یار ، حکمت ها و رازهای بیشماری وجود دارد ، گاهی اوقات آتش برهستی عاشق می زند و تارپودش تا لحظات واپسین عمر می سوزاند ، و زمانی شعله های عشق و هیجان و نشاط را دردرون عاشق بارورمی سازد ، این قصه شرح و بیان درازی دارد ، گاهی دراوج اعلی هستیم دمی درپستی و شقاوت ، گاهی حقیقت بهارو اسرار شگفت انگیز آن را درخنده های گوهر بار یار می یابیم و دوست داشتن و دوست داشته شدن و عشق ورزیدن و عاشق شدن و معشوق شدن را سرلوحه حیات خود قرارمی دهیم و همه این احوال بیانگر اسرارخاص زندگی است و با نوشیدن جام ابدیت به مرحله نهایی خود می رسد ، این جام چگونه جامی است درکجا باید آن را یافت ، آن هم حکمت جداگانه خودرا دارد و فرجام کارمان درحیرانی و بهت است ، آری قصه عشق و عاشقی دروجود طالبان واقعی و آگاهان جوانه می زند و شعله های آتشین عشق وجود مبارکشان را می سوزاند و تاابد شعله ور نگه خواهد داشت ، این ماهنی از ریتم و سوز خاصی برخورداراست گرچه ظاهر آن شاد است ولی در باطن آن عالمی دیگر وجود دارد و از پیام و محتوای خاصی برخورداراست اهل دل می فهمند که دردرون این ترانه زیبای ترکی چه رازهائی نهفته است .

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 22:16  توسط مجید  | 

داروهای گیاهی به زبان ترکی


درمانهاي گياهي
کهليک اوتو عاراغي : عرق آويشن يا کاکوتي ، براي رماتيسم و درد اندامها تجويز ميشود .
يارپيز گولو عاراغي : عرق گل پونه ، براي هر نوع دل درد به کار ميرود .
بوي مادران عاراغي : عرق بومادران براي اسهال مفيد است .
سي بير قويروغو ( هووه جووه ) : ماهور ، از آين گياه مرحم براي زخمها درست مي کنند .
شيرين بيان ، براي زخم معده مفيد است .
چله داعي : نوعي علف است که براي درمان شکستگي ها به کار مي رود .
نار قابيغي : پوست انار ، دمل دندان را باز مي کند .
بابانه ک : گل بابونه ، براي رفع درد دل بچه ها مفيد است .
جين جيلين : نوعي دانه وحشي است که براي درمان فتق به کار مي رود .
امن کومه جي : پنيره ک ، اين گل را با بنفشه و گل کدو و گل ختمي مخلوط کرده و آن را چهل گل مي گويند که مصرف عمده اش در دل درد بچه هاست .
ته زه ته ره ( ته ره توره ) : شاهي يا ترتيزک ، براي اگزما و زخمهاي علاج ناپذير و سودا مصرف ميشود .
لاغ لاغا : به زه ره ک را در هاون ميکوبند با مقداري شير مي جوشانند و روي دمل مي گذارند . اين مرحم را لاغ لاغا مي گويند .
خانيم ساللاندي : تاج خروس براي شاش بند موثر است .
ايت ايشيگي : باد باد ، ريشه اش براي زخم معده و تخمش براي تقويت قوه باه مصرف مي شود .



جاجيخ : زينان ، براي تقويت کبد با عسل مي خورند .
قوش اوزومو : تاجريزي ، براي دندان درد مصرف مي شود .
قالقان توخومو : گل پر ، براي دل درد مصرف مي شود .
مير تيکاني : آدو ، براي درمان سوزاک به کار مي رود .
قوش ابه يي : نوعي علف است که براي دفع کرمک و ساير انگلها به کار مي رود .
بويور تيکاني : نوعي علف است که ميوه اش را براي تقويت مي خورند .
گيلد گيلدي : نوعي علف وحشي است که دانه هايش را درون آش بيماران مي ريزند .
بوياخ : رناس ، ريشه اش را در شکستگي مصزف مي کنند .
جه نه وار پيسداغي يا قولاغا پيسدان : دنبلان ، دانه هايي هستند شبيه ليموي خشک که وقتي فشار دهند گردي نرم شبيه دود بيرون مي دهد که با استشمام آن خون دماغ بند مي آيد .
چيت ليخ : کاسني ، تخم و گل آن براي دل درد مفيد است .
اي ديلقاج : ريشه گياه وحشي است که براي شفاي زخمهاي داخل دهان مفيد است .
قه ره قات : گياهي است که براي فشار خون مفيد است .
قه ره چؤره ک اوتو : سياه دانه ، در خونريزي هاي زنانه مفيد است .
اوليک توخومو : تخم گياه وحشي است در بيشتر ناراحتي ها از روي حدس مصرف مي کنند .
نوروز گولو : عطرش مفيد است و مانع زکام مي شود .
دانا اشاغي : گيلو ، بيشتر جنبه غذائي دارد و در کته مي ريزند .
قه ره حيله : حليله سياه ، براي رفع دل درد و يبوست نافع است .
توکلي جه : براي خيالات و جنون مفيد است .
کره وه له : گياهي است که با شير زنان مخلوط کرده به بچه مي دهند تا دل دردش درمان يابد .
يوغشان : علف وحشي کوهستاني است که در رفع انگل فوق العاده مفيد است

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 22:13  توسط مجید  | 

نقش سیز در ترکی


سيز در کلمات و جملات زير با مفهوم شما ترکيب شده است .
سيز : شما
سيزه : به شما
سيزده ن : از شما
سيزنه ن : با شما
سيزله ر : شماها
سيزله ره : به شماها
سيزين : مال شما
سيزين کي : مال شما
سيزينکي له ر : مال شما ( حالت جمع در وسايل و چيزها )
سيزين اوچون : به خاطر شما ، براي شما
سيزين کي ته کين : مثل شما
سيزده ن اؤتور : به خاطر شما
سيزده ن ايراق : دور از جان شما
سيزده ن ساري : براي شما ، به خاطر شما ( سيزده ن ساري چوخ داريخديم )
سيزه گؤره : براي شما ، به خاطر شما ، به نظر شما
سيزجه : به نظر شما
سيزده ن خوش : جاي شما خالي
سيز الله : شما را به خدا
سيزين ديليزجه : از قول شما
سيزين خاطيريز اوچون : به خاطر شما
سيزين وه ريزده ن : از طرف شما
سيزه ياراشان : برازنده شما
سيزه ياراشماز : برازنده شما نيست

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 22:11  توسط مجید  | 

لالايي ها ترکی با ترجمه فارسی


لای لای لار 

لالايي ها

(بهمراه ترجمه فارسي)

لاي لاييْنام يات بالام

گوُن ايله چيْخ بات بالام

من آرزوما چاتماديم            سن آرزووا چات بالام

لالايي تو هستم بخواب  ، فرزندم

بهمراه آفتاب طلوع و غروب كن ، فرزندم

من به آرزو ي خودم نرسيدم        تو به آرزويت برس ، فرزندم  

لاي لاي  آهو گؤز بالام

لاي لاي شيرين سؤز بالام

گؤزَل ليكده دونيادا          تكدي منيم اؤز بالام

لالايي فرزند چشم آهوي من

لالايي فرزند شيرين سخنم

در زيبايي در دنيا                فرزند من تك است

لالاييْنام  اؤز بالام    

قاشي قارا گؤز بالام

ديلين بالدان شيرين دير             دوداغيْند سؤز بالام

لالايي تو هستم فرزندم

فرزند چشم و ابرو  سياه من

زبانت از عسل شيرينتر است         حرف روي لبت فرزندم

(حرف كه از لب تو جاري ميشود  ، زباني كه به آن تكلم ميكني از عسل شيرينتر است ، اي فرزند من)

{ لالايي تو هستم اصلاحي است( كه بتو لالايي ميخوانم معني  ميدهد) }

لايْ لايْ  ديلين دوز بالام

ديل آچ گينان تئز بالام

من اوتوروم سن دانيْش         شيرين شيرين سؤز بالام

لالايي ،  زبانت نمك است فرزندم

زود زبان باز كن فرزندم

من بنشينم تو حرف بزن             حرف هاي شيرين فرزندم

لاي لاي بالام گوُل بالام

من سَنَه قوربان بالام

قان ائيلَه مَه كؤنلوُموُ            گَل مَنَه بير گوُل بالام

 لالايي فرزند گل من

من بقربان تو فرزندم

دل مرا خون نكن              بيا براي من بخند فرزندم

لاي لاييْنام گوُل بالام

تئل لَري سوُنبوُل بالام

كَپَنَك دَن سئرچَه دَن           يوخوسو يوُنگوُل بالام

لالايي تو هستم فرزند گل من

مو هايت مثل سنبل ، فرزندم

از پروانه از گنجشك            فرزند من خوابش سبك تر است

--------------------

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 22:3  توسط مجید  | 

پنجردن داش گلیر


پنجردن داش گلیر

آی بری با خ باخ بری باخ

خومار گوزدن یاش گلور آی بری با خ بری باخ

سنی منه ورسلر آی بری باخ بری باخ

اللهده خوش گلرآی بری باخ بری باخ

بری باخ آی بری باخ ۴ دفعه

پنجرنین میللری آی بری باخ بری باخ

آچدی قزل گوللری آی بری باخ بری باخ

اوغلانی یولدان ایلر آی بری باخ بری باخ

قیزن شیرین دیللری آی بری باخ بری باخ

بری باخ آی بری باخ ۴ دفعه

گوللی، گوللی تومانی

 بالام لای گولم لای سکینه دای قیزی نای نای

اولم بویون قربونون ای نینن یار نی نین یار

اوینیان بٍله اوینار

 بالام لای گولوم لای

سکینه دای قیزی نای نای

اولم بویون قربونون ای نینیم یار نی نیم یار

ننمی یولا سالام

آنام وای گولوم وای سکینه دای قیزی نای نای

باشنا من دولانم ای نینیم یار نی نیم یار

سنه بٍله دولانم ای نینیم یار نی نیم یار

 

ترجمه...

 

از پنجره سنگ میاد به این طرف نگاه کن(با گوشه چشمت)

“به این طرف نگاه کن به این طرف نگاه کن”

از چشم خمار اشک میاد “به این طرف نگاه کن به این طرف نگاه کن”

تورو اگه به من بدهند! “به این طرف نگاه کن به این طرف نگاه کن”

به خدا هم خوش میاد “به این طرف نگاه کن به این طرف نگاه کن”

به این طرف نگاه کن آی به این طرف نگاه کن ۴ بار

میله های پنجره “به این طرف نگاه کن به این طرف نگاه کن”

باز کرد گل های محمدی “به این طرف نگاه کن به این طرف نگاه کن”

پسر رو از راه به در می کنه “به این طرف نگاه کن به این طرف نگاه کن”

دختر، با حرفای شیرینش “به این طرف نگاه کن به این طرف نگاه کن”

به این طرف نگاه کن آی به این طرف نگاه کن ۴بار

شلوار گلدار عزیزم

  لای لای  گلم  لای لای سکینه دختر دایی نای نای

بشم قربون قد و بالات   ای نینن یار نی نین یار

کسی که بخواد برقصه همینطوری می رقصه

عزیزم لای لای گلم  لای لای

 سکینه دختر دایی نای نای

بشم قربون قد و بالات   ای نینن یار نی نین یار

مادرم و بدرقه می کنم

 مادرم وای گلم نای سکینه دختر دایی نای نای

دور سرش بگردم هی  ای نینن یار نی نین یار

دورت طوری بگردم  ای نینن یار نی نین یار

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 21:57  توسط مجید  | 

تورک مدرسه سی

«تورک مدرسه سی/ مدرسه ترک»

مدرسه ده موعللیم / در مدرسه معلم
یئنه دؤیدو الیمدن / باز هم کتکم زد
باجارمادیم فارسینی / فارسی را بلد نبودم
ایراد توتدو دیلیمدن  / از زبانم ایراد گرفت

دئدیم : آغا موعللیم / گفتم اقا معلم
وورما ، گؤینه دی الیم / نزن دستهایم درد گرفت
نه دیر آخی گوناهیم / گناه من مگر چیست؟
تورکودور منیم دیلیم / زبان من ترکی است

یاپیشدی قولاغیمدان / گوشم را گرفت
دئدی : بوراخ تورکونو / گفت ول کن ترکی را
او قالدی ائوینیزده / ترکی را در خانه گذار
اونوت گئتسین کؤکونو / اصل و نسبت را فراموش کن

اؤیره نمه سن آب – بابا / آب بابا را یاد نگیری
آچاجاقسان الینی / تنبیه می شوی
کؤتک یئیه ندن سونرا / بعد این که کتک خوردی
اونودارسان دیلینی / زبانت را فراموش می کنی

سنین هاران تورکدور؟ / کجای تو ترک است؟
آذریسن ، آذری / آذری هستی تو آذری
کیم اؤیره دیبدیر سنه / کی یادت داده تو را
بئله یانلیش سؤزلری    / این حرفهای غلط را

آخدی گؤزومون یاشی / اشک از چشمانم سرازیر شد
تیتره دی دیل – دوداغیم / لرزید زبان و دهانم
بئله یالان سؤزلره / این حرفهای دروغ را
اینانمادی قولاغیم / باور نکرد گوشهایم

آنام منی اویدورماز / مادرم مرا گول نمی زند
آتام منی آللاتماز / پدرم به من کلک نمی زند
بو سؤزلرین هئچ بیری / این حرفها هیچ کدام
منیم عاغلیما باتماز / به عقلم جور در نمی آید

نییه منیم آدیمی / چرا اسم مرا
سوروشماییر اؤزومدن / از خودم نمی پرسد
نییه سؤزون دوزونو / چرا حرف راست را
اوخوماییر گؤزومدن /  نمی خواند از نگاهم

هرکس یالان دانیشسا / هر کس که دروغ بگوید
آللاهین دوشمانیدیر / دشمن خداست
من کی یالان دئمیرم / من که دروغ نمی گویم
بو اونون یالانیدیر /  این دروغ اوست

لایلای دئییبدیر آنام / مادرم لالای می گفت
منه بئشیکده تورکو / در گهواره به ترکی
دانیشمیشیق هامیمیز / همه حرف زدیم
ائوده – ائشیکده تورکو /  به ترکی هم در خانه هم در بیرون

نه دن گرک یازمایاق / چرا ننویسیم
دیلیمیزی کیتابا ؟ / زبانمان را در کتاب
مدرسه ده نه اوچون / به چه دلیل در مدرسه
گلمه یک بیز حئسابا؟ /  ما را به حساب نیاورند

هئچ عاغلیما سیغماییر/ هیچ عقلم قد نمی دهد
نه دیر بونون جاوابی / جواب این چیست
سو یئرینه اوخویام / به جای سو
مدرسه میزده آبی /  در مدرسه بگویم آب

یقین کؤتک یئمزدیم / مطمئناً کتک نمی خوردم
اوخوسایدیم دیلیمی / اگر به زبان خودم تحصیل می کردم
گؤینه رتیدن سیخمازدیم / از سوزش آن نمی گذاشتم
قولتوغوما الیمی /  دستهایم را به بغلم

قوی بؤیویوم بیر اؤزوم / بزرگ که شدم
اولاجاغام موعللیم / من هم معلم می شوم
اوندا چوخ ایش گؤره جک / خیلی کارها انجام خواهد داد
بو گون گؤینه ین الیم /  این دستهای دردالود

کیلاسیمدان گله جک / طنین کلاس من
ائلیمیزین اؤز سسی / صدای ایل و تبار خودم
اولاجاقدیر او زامان / خواهد بود آن زمان
تورکون ده مدرسه سی / ترک هم مدرسه ای خواهد داشت...

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 21:54  توسط مجید  | 

چند کلمه ترکی در باره مراسم ازدواج و عروسی

چند کلمه ترکی درباره مراسم ازدواج و عروسی

 

آداخلیAdaqlı : نامزد شده

آلین یازیسیAlınyazısı : سرنوشت

اؤتوکÖtük : خواهش

اؤتونمکÖtünmǝk : خواهش کردن

اوخوندوOxundu : دعوتنامه، کارت دعوت

اؤگÖg : تصمیم

اؤگله­ شمکÖglǝşmǝk : تصمیم گرفتن

ایزباسماقİzbasmaq : امضا کردن

ایزباسیİzbası : امضا

ایلایگونİlaygün : تاریخ، مورخه

ائلچیElçi : خواستگار

ائوله­ نمه تؤره­نیEvlǝnmǝ törǝni : مراسم ازدواج

ائوله­ نمهEvlǝnmǝ : ازدواج

باشلیقBaşlıq : شیربها

بایرامBayram : عید

بکله­ مکBǝklǝmǝk : منتظر بودن

بویروقBuyruq : امر

تاپاناقTapanaq : آدرس

تانیقTanıq : شاهد

تؤرهTörə : آئین

تؤره ­­نTörən : مراسم

توی ائویToy evi : تالار عروسی

تویToy : جشن، ضیافت با غذا، جشن عروسی

چاغریلیÇağrılı : مدعو، دعوت شده

چاغریلیقÇağrılıq : کارت دعوت، دعوتنامه

چولاÇola : ساعت

دوروDürü : هدیه ای در بخچه و یا بسته که به عروس داده می شود

دونورDünür : والدین عروس و داماد

دوواق قاپماDuvaq qapma : شعر آشیقی که در پایان عروسی از سوی آشیق خوانده می شود

دوواقDuvaq : سرپوش و یا روبند توری عروس

دویون ائویDüyün evi : تالار عروسی

دویون تؤره­نیDüyün törǝni : مراسم عقد

دویونDüyün : جشن عروسی، جشن ختنه سوران (اصلا به معنی عقد، از مصدر دویمکDüymǝk  به معنی گره زدن، همریشه با دویومDüyüm ، دویمه­جDüymǝc ، دویمهDüymǝ ، .....)

ساغدیشSağdış  (ساغدیچ، ساغداچ): یکی از دو نفری که در شب زفاف همراه داماد- در طرف راست او- می روند

سورSür : کلمه ای ترکی-مغولی به معنی جشن و فستیوال است. این کلمه که به زبان فارسی نیز وارد شده، ربطی به کلمه سور در زبان پهلوی و یا سرخ در زبان فارسی ندارد و با کلمات "سورسات-سویورسات" و "سویورقا-سیورغا" و .... همریشه است. این کلمه در زبان فارسی در ترکیبهای چهارشنبه سوری، سوریه، سورنامه، سور دادن، سور چرانی و ختنه سوران، .... حفظ شده است.

سورچوSürçü : مهماندار (در دوره آغ قویونلو، قاراقویونلو)

سولدوشSolduş : یکی از دو نفری که در شب زفاف همراه داماد- در طرف چپ او- می روند

سویورگهSüyürgə : جشن، مهمانی، ضیافت

سئویSevi : دوست

شنلیکŞənlik : شادمانی، عید، فستیوال

شؤله­­ نŞölən : مهمانی، ولیمه، ضیافت همراه با غذا، ضیافت دینی

قالینQalın : جهیزه

قوتلوQutlu : مسعود، مبارک

قوشانتیQoşantı : جهیزه

قوناقلیقQonaqlıq : مهمانی

قیوانجQıvanc : غرور، افتخار

کبینKǝbin : مهریه

کوره­ که­ ­نKürǝkǝn : داماد

گرده­ کGǝrdǝk : حجله (همریشه با گره­گهKǝrǝgǝ -کره­گوKǝrǝ به معنی نوعی چادر، این کلمه به شکل خرگه وارد زبان فارسی شده است)

گله­­ نه­­ کGələnək : رسوم

گلینGǝlin : عروس

گؤره­­ نه ­­کGörənək : آداب

گؤرومGörüm : نمونه (اؤرنه­ک کلمه ای ارمنی است)

گؤزله­ مکGözlǝmǝk : منتظر شخص معین و  چیز مشخصی بودن، چشم براه بودن

ههHǝ : بلی، آری

یاشامYaşam : زندگی، حیات

یاشانتیYaşantı : برهه ای از زندگی، مقطع و دوره ای از حیات

یالقیزYalqız : تنها

یالنیزYalnız : صرفا

یاووقلوYavuqlu : نامزد

یئنگهYengǝ : راهبر زن در عروسی، زنی که عروس را آرایش کرده، به حجله برده و به داماد می سپارد؛ زن عمو، دائی و یا برادر

یئیگون  Yeygün: جمعه

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 21:50  توسط مجید  | 

دیلیمیزین گوزللیک لری


هر زامان سوزلوک لرین کوک لرینه دقت وئرماق و اونلارین معناسین یوخسا یارانیش سبب لرین آنلاماق منیم ایچون بیر ذوق اولوبدور. بو یولدا طرف سیز و عادلانه بیرباخیمدا بیر نئچه  گرک و ندنه گوره تورکی دیلین اوستون و آغیر بیلمیشم. آرخائینام تورکو دیلینین نه قدر اینجه, ذکی و آخار اولدوغونا سیزده اینانیپ و بو گوزلیک لره و اینجه لیک لری گوز آتاجاخسیز.

قایدا و چرچیوه آراسیندا یارانان تورکو دیلین لطفاً باشقا دیل لرله توتوشدورون و گورون آیا بو قایدا او بیری دیل لرده ده گوزه آلینیپ؟

باشلانیشلار

بوتون جیسمین ارگانلاری بیر حرف لن باشلانیپلار

1-      آغیز چورسینده اولانلار" د" له باشلایپلار: دیل- دوداق- دیش – داماق- دیمدیک

2-      گوز چورسینده کی لر" گ" له باشلایپ لار اما بو دییش ده ک و ق د ه یازیلابیلر مثلاً قاش منجه گاش یازیلمالی و یا کیپریک گیپریک یازیلمالی دیر. گوز – گیله- گاش – گیپریک

3-       باشدان آرخا یا طرف باشلایان بیرسینیر"ب" له باشلایپ لار . باش – بوینوز-  بویون- بیین- بئل- بوخون- بارساق- بوبرک

4-      بوتون بدن دن ائشیگه چیخانلار "  ق " له باشلایپ لار:   قول- قیچ- قویروق- قاناد

       بو سبب له استامبول تورکجه سینده باجاق دوغرو اولمایابیلر و قیچ کی اونلار ایشلدیرلر زامانلا چئوریلیپ دیر

       ایاق وال ده گینه بیر حرف " ا" له باشلایپ لار

5-      بوتون تیز و 90 درجه لی ارگانلار " د" له باشلاییپ لار  :  دیز – دیرسک- دیرناق- دابان- دیمدیک

6-      حتی بو میوه لرده ده گوزه آلینیپ. مثلاً آذربایجاندا کی اسکی آغاجلارین سولی میوه لری " ا" له باشلییپ:. اریک- امرود- الی- الچه- ازگیل – انار -الما- ایوا( زامانلا آذری لهجه سینده هیوا سویلنیپ)

7-      و بستاندا بیتنلر " خ " له باشلییپ کی زامانلا بلکه بونلار دئدشیپ لر:

       خیار- خرچا- کاهی- کلم- کدو – کالاه- کاور و...... سولی لار قوهون- قارپوز...البته بلکه ده بونلار اونجه دن خارپوز و خوهون دئیلیر دیلر و بامادور یا بادمجان باشقا نوع  کی ب لن باشلیر لار

 

منجه اولابیلمز بوقدرده شانس، بیر دیلده پای آلسین. اگر بو شانس اثرینده بئله آنلاملارا توش گلیریک, نیه بس باشقا دیللرده بئله اولمور. مثلاً

دیل- دوداق- دیش- داماق – دیمدیک(هامیسی د حرفیله باشلیر لار)

 

فارسی: زبان- لب- دندان- کام- منقار ( ز- ل- د- ک- م)

انگلیسی: تونک- لیپ- توس- پالت- بیک  ( ت- ل- ت- پ – ب)

عربی: - شفت- سن- حنک- منقار    (- ش- س – ح – م)

فرانسوی: - لیورس- دنت- پالایس- بک  (  - ل – د- پ – ب)

 

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 21:38  توسط مجید  | 

بو دئییملر و کینایه لر آشاغیدکی کیتابدان تارانمیشدیر:


بو دئییملر و کینایه لر آشاغیدکی کیتابدان تارانمیشدیر:

قايناق: ترجمه و تفسير مثنوي معنوي، شرح انور،‌حيدر عباسي(باريشماز)، دفتر اوولدن، بيرينجي جيلد، نشر هما تهران،1381

آدي قولاغيما ديمک: مغرور اوْلماق. چوْخ اوزاقدان ائشيديب تانيماق. آدي قولاغيما دگيب (تانيشام).

آغيزي بوزلاتماق: اؤلدورمک، دده‌سيني يانديرماق

آلا کئچي ديک بوْينوز ائله‌مک: روسوا ائله‌مک.

آلنينا سوْيوق تر ايلشمک: هيچ اوْلماديغي بير حاديثه‌ني گؤرمکدن اوزولمک.

آياغا دوزاق اوْلماق: پاتاوا اوْلماق، انگل اوْلماق، زحمته سالماق.

ان سالماق: آيين-شايين اوْتورماق. يايلانماق، اؤز ائوي کيمي آچيليشيب اوْتورماق، آچيليشماق.

انيندن، دنيندن کسمک: هر ياندان قيسقانجا آلماق.

اوْراقچي‌لارا باششاقچي اوْلماق: اوْنلار تؤکه‌ني ييغيشديرماق. اوْنون-بونون دالييجا سورونمک. اؤزگه‌نين ايشيندن بهره‌لنمک.

اوستونه بيت آتماق: اوْنلارين حئيثييت‌لري ايله اوْيناماق. قارا ياخماق/ چاخير سپمک/ ايفتيرا آتماق.

ايستي‌سيز، توستوسوز: راحاتجاسينا، دردسرسيز. زحمت چکمه‌دن.

ايينه‌يه ساپلانماق: آريقلاماق.

باشماق قارنينا گيرمک: قم‌لنمک، تعججوب اوزره بير آخسارليغي دوشونمک، حئيرت ائله‌مک. الي قارنينا گيرمک، قوصّه‌يه دالماق/ نيگران اوْلماق.

باشي پاچايا تيکمک: اوتانماق/ قيزارماق/ خجالت اوْلماق.

باش بير ياستيغا قوْيماق: بيرگه ياتماق/ ار-آرواد ياتماق.

پاييني قوْنشو پايي ائله‌مک: پاييني آزاتماق.

پوْخلارينا پپه دئيه‌ن: آغي قارادان سئچمه‌ين.

توْرپاق يييه دورسون (بيرينه...)

يئره كئچسين، باتسين، توْرپاق اوْندان اوجا دورسون، (اؤلسون، قبره گئتسين).

توکومدن ده خبريم يوْخدور: چوْخ باشيم قاريشيب، ان ياخين زادلاري اونوتموشام.

چؤمچه بوْش قازانين ديبينه ديمک: الي بوْشا چيخماق. وار-يوْخدان چيخماق.

چييين باشين گودمک: بوْشو-بوْشونا واخت سوْوماق.

داشيمي باشدان آتارلار: منيم وارليغيمي دانارلار. (بيري‌نين داشيني ٱتماق: اوْنو بير يوْللوق اونودوب قيراغا قوْيماق).

دوبردينه هوْلا قوْشماق: بيريني يازيق ائله‌مک، دده‌سيني يانديرماق، کؤکونه سو قوْنماق.

دوْنو آغ اوْلماق: اوزو آغ اوْلماق، گوناهسيز اوْلماق.

ديرين – ديرين اسمک: قيزير قانماز قوللوقدا اوْلماق و باش ائنديرمک. زاغ-زاغ اسمک، يالتاق‌لانماق.

ديشين کيريني سوْرماق: يوْخسوللوقدان آج ياشاماق، قارا گونده ياشاماق.

دينديرمه مازاني، سووا وئريب قازاني:

مازان (رمضان سؤزونون يونگولو) آدام آدي‌دير. «بيزه نه سنين حالين قوْلاي‌دير» دئمک‌دير.

زير- دودويونه قوْيماق: زيرنا-بالابانا سالماق، جار سالماق و سس‌لنديرمک، روسوا ائله‌مک.

زيغا باتماق: عاجيز قالماق، زحمته دوشمک.

سن دوْغاني جين بوْغور: سنين زحمتين زاي اوْلور.

سؤز قابينا تؤکمک: يازماق.

فاتيحه‌سي ايلک آخشام اوْخونماق: فاتيحه‌سي ايلک آخشام اوْخونموشدو: اوْنون اوچون فورصت بيتميش! چوْخدان يازيق اوْلوب گئتميش.

قارنيم باليق قارني کيمي يانيب‌دير: (باليق کيمي قارنيم ياندي سو ايچينده سو دادماديم) اليم خمير، قارنيم آج.

قارنيندا قورد قارجاشماق: خوردوشو قايناماق، گيجيک ائله‌مک.

قوردان- قوردانا دوشمک: هئي بيري-بيري‌سيندن سوْروشماق، سؤزون آغيزلارا و قاوال‌لارا دوشمه‌سي.

کورک‌لرينه ييره دوشمک: خوسان-خوسانا دوشمک، بير جمعين نيگران قاليب تالواسادا اوْلماسي.

قوردون قرآن اوْخوماسي: حيله اوزره اؤزونو ياخشي دوْندا گؤرستمک، خوْش ظاهيرليک.

قويروق اله وئرمه‌مک: توتولماماق، توتوق وئرمه‌مک، جله قيرماق.

کوْرون شيله بززازليق ائله‌مه‌سي:گؤدن‌سيز ايش و گولونج داورانيش.

هنه-هونه گتيرمک: تئز گتيرمک، ايکيني سايينجا.

هوْپ کيليديني اودماق: هوْپ توتماق، دينمه‌مک، سوسماق.

يوْخلوغا آداخلانسين: ايتيب يوْخ اوْلسون.

يوْخلوق اله‌ييندن اله‌نمک: آلت- اوست اوْلماق. يوْخسوللوغون هر اوزونو گؤرمک.

يونگول ساققال اوْلماق: سوْيوق ساققال اوْلماق، سؤزو يئره دوشمک.

آغزي آشا يئتيشمه‌يه‌نين باشي داشا يئتيشر:

آنادان دوْغما کوْر بوْيادان بيرجه آد بيلر:

اله‌يير، اله‌يير، کپه‌يينه قاتير: باشاريق‌سيزليق يوزوندن، سوْنوندا اؤز گؤردويونو اؤز الي‌ايله کوْرلايير. يازيق آدامدير.

ايلديريم شاخماغي ايلا ياخار، پير باخماغي‌ايلا.

اوره‌ک اوْدلانماسا گؤزدن سو چيخماز.

(هر نه صميم-ي قلبدن گره‌کدير!)

باش اؤلسه قويروق اؤلر، قويروق اؤلسه باش اؤلمز.

بوْغولان کيمسه نه ايلانا سارپار.

بيري ايتميش اؤکوزونه آغلاييرلار، بير اؤک‌سوزونه.

(اؤک: آنا- اؤکسوز: يئتيم)

پيشميش ايستر کي، بيله پيشميشين احوالي نه‌دير.

چيرکينين اوره‌کدن آغلاماسي، گؤزه‌لين آغلاماغي يانسيلاماسيندان اوره‌ک داغلاياندير.

دادان بيلر، دادمايان يوْخ.

عئشقين ترسي- آواندي اوْلماز.

قورد قوْيونو ياخشي تانييار،چوْبان ‌دا.

قيزيل تئشتي وار آمما ايچينده قان انده‌رير.

نئيلرم قيزيل تئشتي، ايچينه قان قوسام؟!

قيزيلدان قازما چکديرسن گئنه ده گوه‌نين ديبيني گوده‌ر.

کوْرلار شهرينده بير گؤزلو شاه‌دير.

سن اييره‌ني من توْخوموشام:

سن آينادا گؤره‌ني من کرپيچده گؤره‌رم.

ميني ايتيره‌ر، بيري بيتيره‌ر.

نييت هارا، منزيل اوْرا.

ياغيشدان مؤولرده بوْي آتيرلار، ايليشيم‌لرده.

ياغيش گول اوستونه ياغاندا عطير ساچير، توْرپاغا ياغاندا چامير اوْلور.


+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 21:34  توسط مجید  | 

لالای به ترکی با ترجمه فارسی


بالاما قوربان ایلانلار ، بالام ناواخ دیل آنلار قربون بچه ام مارها ، بچه ام کی زبان می فهمد ؟
بالاما قوربان سئرچه لر ، بالام ناواخ دیرچه لر قربان بچه ام گنجشکها ، بچه اکم کی یه کمی بزرگ میشود ؟
بالاما قوربان قارقالار ، بالام ناواخ دیل قانار قربان بچه ام کلاغها ، بچه ام کی زبان سرش می شود .
بالاما قوربان اینه کلر ، بالام ناواخ ایمه کلر قربان بچه ام گاوها ، بچه ام کی چهار دست و پا راه می رود ؟
...
قیز قیزیل آلما ، ده ر یئره سالما ، مدرسیه گئت گل ،بئواختا قالما =دختر سیب طلا ، بچین و زمین نیانداز ، برو به مدرسه برگرد ، دیر نکن
قیز قیزیلا دؤنوبدور خبری یوخ اوغلانلارین =دختر طلا شده ، پسرها خبر ندارند .
بو قیز دئییل قایقاناخدیر ، اره گئده جه ک قوناخدیر =این دختر نیست ، خاگینه است ، به خانه بخت میرود و مهمان است .
گؤزل قیزام گلین آلین ، که بینیمه کتده ری سالین =دختر قشنگی هستم ، بیائید مرا بگیرید . روستاها را مهرم کنید .
قیزدی نازدی مین تومن آزدی ، میلیونلار گتیر ، گل بو قیزی گؤتور =دختر است و ناز است ، هزار تومان کم است ، میلونها بیاور و این دختر را ببر
...
گولو گولولر یارپاغی ، آستانالار تورپاغی ، بالامی نظروورانین ، گؤزونه بیبار یارپاغی =گل و برگ گلها ، خاک آستن ها ، هرکی بچه ام را نظر کند ، به چشمش فرو رود برگ فلفل
...
خیرداجا قیزیم بیرقطره ، گئتدی قیرنادان سو گه تیره ، آناسی دئدی دینقیلی سان ، کوزه نی سالیب سیندیری سان =دختر کوچولوم یک قطره ست ، رفت از شیر آب آب بیاره ، مادرش گفت کوچولوئی ، کوزه رو می اندازی می شکنی .
...
گولو گولوله ر یارپاغی ، آستانالار تورپاغی ، بالامی نذر لییه نین ، گؤزونه بیبار یارپاغی ، =برگ گلها ، گرد آستانه ها ، هر کی بچه مو چشم بزنه ، الهی به چشمش برگ فلفل فرو بره

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 21:32  توسط مجید  | 

كلمات تركي در عربي


  • القشله: سربازخانه، پادگان، ساخلو،( Barracks ) در تركيه: قيشلا (پادگان) كه همان قشلاق است. كلمه اخير وارد فارسي شده است.
  • اليطق: خوابگاه( Dormitory). كلمه از مصدر ياتماق (خوابيدن) مي‌آيد. در فارسي «يتاق:كشيك» (فرهنگ معين) آمده است در مفهوم پاسداري به هنگام خواب مردم.

اسامي غذاها

  • البرغل: بلغور، افشه( Groat ) در تركي آذري يارما گفته مي‌شود و در تركيه بولغور كه همان وارد فارسي نيز شده است. كلمه از مصدر بؤلمك آيد و در مفهوم گندم دو نيمه شده است.
  • البقلاوە: باقلوا (نوعي شيريني) ( Kind of pastry) . وارد فارسي نيز شده است. براي اتيمولوژي كلمه نگا: فر.
  • البوظه: بستني ( Ice-cream) در تركيه امروز "دوْندورما" گويند. اين كلمه دخيل عربي از "بوز" (يخ) تركي مي‌آيد.
  • القاؤرمه/القورمه: گوشت تفتيده، قرمه. ( Preserved meat ) .از مصدر قاوورماق: تفت‌دادن تركي مي‌آيد و وارد فارسي نيز شده است. (قرمه)
  • الكباب: كباب،( Kabab). به عربي از تركي عثماني وارد شده است وليكن در فارسي به نوعي به فعل كؤيمك: سوختن ، پختن در تركي قديم مرتبط باشد. (از اين فعل: كؤيمج كه در فارسي كوماج شده است.) وليكن اين ارتباط هم بعيد مي‌نمايد و سازگار با قواعد تركي نمي‌نمايد. بنابراين عجالتا اصالت آنرا فارسي مي‌دانم.
  • القيمار/ القيمر/ الكيمار/ الكيمر: سرشير، قيماق، ( Cream) . كلمه به صورت «قايماق / قئيماق» در تركي آذري آيد. در تركي تركيه: كايماق/كايمار... همان وارد فارسي شده است. و"قيماق" تلفّظ مي‌شود. خامه نيز تلفّظ محرف از آن است. قايماق>خايماق>خايما>خامه.
  • اليوغورت: ماست ( Yoghurt) از مصدر "يوغورماق" (عجين كردن) در مفهوم شير عجين شده آيد و وارد زبانهاي اروپايي شده است. در آذري به جاي آن "قاتيق" نيز گويند كه از مصدر "قاتماق" آيد. (در مفهوم آن چه مخلوط نان كردن و خورند). اين كلمه اخير در فارسي به صورت قاتق آيد.

البسه و پوشاك

  • البقجه: بقچه ( Bundle). از مصدر بوقماق/ بوْغماق (بستن) وارد فارسي نيز شده است.
  • التبّان: شلوارك ( Shorts). از مصدر توتماق: گرفتن، پوشاندن (دومان داغي توتدو: مه كوه را پوشاند)، تومان: پوشاننده (در مفهوم ساتر بدن آيد) و وارد فارسي نيز شده است به صورت تنبان.
  • الطربوش: فينه( Fez) (نوعي كلاه عثماني به صورت سيلندر قرمز...).
  • الفوطه: لنگ (Loincloth). در تركي "فيته" گفته مي‌شود. در اصالت تركي بودن آن بايد ترديد نمود. در تركي كلمه‌اي كه با "ف" شروع شود رايج نبوده شايد "پيچه" فارسي پيته، فيقه شده و از آن جا وارد عربي شده (الله اعلم) در عربي به معاني: پيشگيره و پيشبند.( Apron)، حوله دستي ( Towel)، دستمال ( Hand kerchief)، باشلق ( Cowl و Cap) نيز آمده است. لازم به ذكر است كه حوله نيز ريشه تركي دارد. نگا: فر.
  • الكرك: پوستين ( Collar) . كورك (مثال: كوركونه بيره سالماق معادل: كك به تنبانش انداختن. براي اتيمولوژي كلمه. نگا: فر)
  • الياقه: چاك گريبان، يقه( Veil) لفظ تركي است. (ياخا/ يخه) كه وارد فارسي نيز شده است. نگا: فر.
  • اليشمق/ اليشمك: نوعي روبند زنانه ( Yashmak , Veil) اسم مصدر است از مصدر ياشماق: پوشاندن، معادل عربي اين كلمه در عربي "لثام" است.

ميوه و درختان

  • المروديه: گلابي/ امرود (Pear). وارد فارسي نيز شده است. براي اتيمولوژي كلمه. نگا:فر.
  • البنجر: چغندر( Beet). در تركي آذري چوغوندر/ چوكوندور گفته مي‌شود كه لفظ تركي است از مصدر "چؤكمك" در مفهوم محصولي فرو نشسته در زمين. در تركيه پانجار گويند كه همان از طريق عثماني وارد عربي شده است از همان لفظ "پئنجر" در قره‌داغ كناره ارس: "سبزيجات" همان را در نام ترشي "هفته بيجار" در فارسي مي‌بينيم در مفهوم ترشي متشكل از هفت نوع سبزه. ريشه يابي پانجار در تركي مشكل است.
  • التتن: توتون، (Tobaco). از مصدر توتمك: سوختن، توتون كه در تركي آذري به معناي «دود» است. (توتونوم تپه‌م‌دن چيخدي: دود از كله‌ام برخاست= پدرم درآمد) از همين مصدر در فارسي: توت> دود/ توتن/ توتك.
  • الجاريزك: آلو (Plum). ظاهرا اين كلمه بايد مركب باشد. الجا+ ريزك جزء اوّل لفظ آلچا ( آلوچه) است كه تلفظ قديمي آن در تركي آلوچ بوده و از ريشه آل (قرمز)، آلا (دورنگ) در مفهوم ميوه‌اي مركب از دو رنگ سرخ و زرد. كه به صورتهاي: آلو/ آلبالو/ آلوچه/ آلاييدن و... وارد فارسي شده است. امّا جزء دوّم (ريزك) را در اين تركيب تشخيص دادن مشكل است شايد نر/ نرك فارسي باشد؟!
  • الجاودار: چاودار/ كاورس (Rye). (براي ريشه يابي كلمه در تركي نگا: فر) وارد فارسي نيز شده است.
  • القاؤون/ القؤون: طالبي/ گرمك (Eantaloup). (نگا: فر)
  • الوشنه: آلبالو ( Sour cherry) . از اسلاوي وارد تركي شده و از آن جا به عربي، و اصالتا اسلاوي است.

اشياء و آلات:

  • الأزمه/ القازمه: كلنگ (Pickax). قازما (از مصدر: قازماق) معروف است. امّا "ازمه" بايد از مصدر ازمك (خرد كردن) باشد در اين صورت در اصل به معني كلوخ‌كوب ( تخماق) بوده كه بعدا تغيير معني داده است.
  • البارود: باروت (Gunpowder). كلمه اروپايي است كه از طريق تركي عثماني وارد عربي شده است.
  • الباروده: تفنگ. (Rifle) و (Gun) در عربي بدان بيشتر "بندقيه" گويند. از كلمه بنديك/ ونديك/ ونيز آيد. شايد بدان اعتبار كه از جزيره ونيز وارد مي‌شده است.
  • البرغي: پيچ، برقي (ابزار)( Crew). از مصدر بورماق (پيچاندن) اسم مصدر است و عينا وارد فارسي نيز شده است.
  • البرمق: پرة چرخ (Spoke). تلفّظ تركي آن "بارماق" است. در اصل به معني انگشت مي‌آيد كه مجازا معني پره را نيز مي‌دهد.
  • البغمه: گردن‌بند،( Necklace). از مصدر بوْغماق (خفه‌كردن يا بستن گلوگاه، بستن). «بوْغما» در مفهوم چيزي كه به گلو بسته مي‌شود.
  • البلطه: تبر،( Ux). تلفّظ تركي كلمه "بالتا" است. براي اتيمولوژي كلمه نگا: فر.
  • البليه: تيله، تشله،(Taw) و(Marble) (؟)
  • البوري: شيپور، (Horn). كلمه در تركي به معني لوله (بخاري و نفت) آيد. نگا: فر.
  • البويه/ البويا: واكس، (Shoe-Polish).
  • البيرق: پرچم، لوا.( Flag). تلفّظ تركي كلمه بايراق (بعضا: بايداق) است كه به صورت «بيرق» وارد فارسي نيز شده است. نگا: فر.
  • التنك: حلبي، (Tin-Plate). (قبلا توضيح داده شده.)
  • الجزدان: كيف پول، (Purse) و( Wallet). كلمه مركب است. جز(لفظ عربي است) + دان (پسوند فارسي) در مفهوم ظرف براي چيزهاي خرده ريز كه امروزه نيز به همان صورت در تركيه رايج است.
  • الجزمه: چكمه، موزه،( Boot). درتركيه "چيزمه" گويندكه همان وارد عربي شده است و از مصدر چيزمك (نقش و نگار كشيدن) به اعتبار آن كه اين نوع موزه‌ها داراي نقش و نگار بوده است. در تركي آذري چكمه گويند كه همان وارد فارسي شده است.
  • الخرطوش: فشنگ، ( Cartirdge). چنان كه از معادل انگليسي كلمه هم قابل مشاهده است كلمه اروپايي است كه وارد عثماني شده و از آنجا به عربي.
  • الدقماق: تخماق، كلوخ‌كوب، گرز،( Beetle). عينا به صورت "تخماق" وارد فارسي شده است (نگا: فر).
  • الدوشك: تشك،( Mattress). از مصدر دؤشه‌مك/ تؤشه‌مك: فرش كردن، دؤشك: چيزي كه در زير شخص پهن مي‌شود. عينا به صورت «تشك» وارد فارسي شده است.
  • الدبّوس: گرز، (Mace). كلمه "توْپوز" تركي است كه وارد عربي شده است. نگا: فر.
  • السنجق: پرچم، علم،( Flag). (قبلا توضيح آن گذشت.)
  • السؤنكي/ السنكو: سرنيزه،( Bagonet). تلفّظ تركي كلمه «سونگو» است. (سومويو سونگو اوْلموش: سالهاي زيادي از فوت او مي‌گذرد.) نگا: فر.
  • السوتين: سينه‌بند زنانه، كرست،( Brassiere). (از كلمه "سوت": شير تركي؟!)
  • الشاكوش: چكش،( Hammer). از مصدر چكمك (كشيدن؛ مجازا: زدن)، چكيج (آلت ضرب ميخ) كه به صورت "چكش" وارد فارسي شده است.
  • الشبك/ الشبق: چپق،( Chibouk). تلفّظ تركي كلمه «چوبوق» است كه ساختار آن قطعا تركي است وليكن بن كلمه «چوپ» است كه ممكن است همان "چوب" فارسي باشد. وارد زبانهاي ديگر از جمله فارسي نيز شده است.
  • الطبنجه: تپانچه، سلاح ناري كمري،( Pistol). از مصدر تپمك: لگدزدن. "تاپانچا" كه وارد فارسي هم شده است. تپانچه: سيلي (نگا: فر تپمك).
  • الطلمبه: تلمبه ( Pump). در اصل كلمه ايتاليايي است از طريق تركي عثماني وارد عربي و فارسي شده است. (نگا: فر).
  • الفرشه: فرچه، (Brush). تلفّظ تركي كلمه "فيرچا" است كه وارد فارسي و عربي شده است.
  • الفشك: فشنگ،( Cartidge) . وارد فارسي نيز شده است.
  • القاشوقه: قاشق( Spoon). از مصدر قاشيماق: خراشيدن و كندن، قاشيق/ قاشوق در مفهوم ابزاري درون تراشيده (چوبي كه درون آن را تراشيده قاشق ساخته‌اند) آمده و وارد فارسي و عربي شده است. در اسامي عربي نيز آيد. غاشقي/ غاشجي محرف كلمه قاشقچي است.
  • القايش: چرم،( Leather). تلفّظ تركي كلمه قايـيش/ قه‌ييش در تركي آذري به معناي كمربند آيد. (نگا: فر).
  • القبان: قپان، قنط،( Steelyard). از مصدر قاپماق: برگرفتن و ربودن و از زمين كندن ... قاپان در مفهوم ابزاري كه بار را از زمين كنده و كشد. از همان مصدر قاپلان: پلنگ (در اسامي عربي: شيخ قبلان) و در فارسي قپان/ قاپيدن.
  • القزان: پاتيل، ديگ،( Caldron). تلفّظ تركي كلمه قازان (بعضا: قزن) مي‌باشد كه وارد فارسي شده است و از همان قزن قفلي ( قفلي به شكل قزن).
  • القبلق: كلاه،( Hat) و ( Caplac). تلفّظ تركي كلمه "قالپاق" است كه وارد فارسي نيز شده است. (نگا: فر).
  • القونداقچي: تفنگ‌ساز،( Gunsmith). قوْنداق: قنداق تفنگ و طفل شيرخوارـ از همان قوْدانقچي. براي ريشه يابي كلمه نگا: فر.
  • القيطان: قيطان( Cord). (تركي بودن اصالت كلمه قابل بحث است.)
  • الكرباج: تازيانه، (Lash). از مصدر قيرماق: زدن و شكاندن، قيرمانج/ قيرماج كه محرف آن در تركيه قيرباج شده است و كلمه اخير از همان است. لفظ ديگر و معروف‌تر آن چالاق: شاللاق است كه وارد فارسي شده است. (شلاق).
  • الكريك: پارو،( Fur clouk )، جك ( Jack) بيل... اين كلمه در تركي كورك است كه محرفا به معاني فوق در عربي وارد شده است. نگا: فر.
  • اليطقان: نوعي شمشير قوس‌دار، (Yataghan). از مصدر «ياتماق» خوابيدن در تركي تركيه به معني قمه و نظاير آن آيد. (به اعتبار آن كه بر پهلوي قمه‌ بند خوابيده است.)

كلمات متفرقه:

  • الأوزي: بره، (Lamb). تلفّظ تركي كلمه قوزو/ قوزي است كه صامت اوّل ساقط شده است.
  • السنقر/ السنقور: سنقر، گونه باز شكاري، (Gyrfalcon). اين كلمه در همين معني به صورتهاي شونقار/ سونقور در تركي رايج است. زبانشناسان اصل آن را محرف «صقر» عربي مي‌دانند. (نگا: فر).
  • العاشق: قاب‌بازي، (Knutle-bone). تلفّظ تركي كلمه: آشوق/ آشيق است. (نگا: فر).
  • القرقوز: خيمه شب‌بازي( suppe-show). در تركي تركيه «قاراـ گؤز»/ «قره گؤز» بوده (به اعتبار چشم‌هاي سياه عروسكان خيمه شب‌بازي) كه محرف همان در عربي «قرقوز» شده‌است.
  • الادبسير: بي‌ادب،( Impolite). (ادب‌سيز).
  • الأورنيك: پرسشنامه،( Form). محرف "اؤرنك" (نمونه) تركي؛ نگا: فر.
  • البصمه: اثر انگشت، ( Finger print). از مصدر باسماق: پرس، چاپ، تركي به صورت «باسما»: چاپ آيد كه همان در فارسي: باسمه و در عربي «بصمه» شده‌است.
  • الدغري: راست، مستقيم، ( Straight). (دوْغرو: مستقيم، راست).
  • الويرگو: ماليات، ( Tax). (تلفّظ تركي وئرگي از مصدر "وئرمك": دادن).

الياظ: خط (در پشت سكّه) ( Tails). از آن جايي كه سكّه‌هاي عثماني در يك رو توغرا (طغرا)ي شاهي و در روي ديگر نوشته (يازي) داشت، لذا طغرا را به صورت مرخم، تورا نمودند  و به جاي «شيرو خط»، «يازي‌ـ تورا» گويند و اسم مصدر است از مصدر يازماق: نوشتن.

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 21:8  توسط مجید  | 

تولكو و حاجي لئيلك (فولکور) روباه و حاجی لک لک

 تولكو و حاجي لئيلك

 

     گونلرين بير گونو بير حاجي لئيلك ايله بير تولكو قارداشليق ائديرديلر. اونلار بير يئرده چيخير، بير يئرده گزيرديلر. بير گون تولكو حاجي لئيله يه دئدي:

ـ قارداش، آخشام بيزه قوناق گلرسن؟

     حاجي لئيلك او گون آخشامادك چؤرك يئمه دي، اؤزونو تولكونون قوناقليغينا ساخلادي. آخشام حاجي لئيلك قارداشليغي تولكونون ائوينه گلدي. تولكو دوردو بير قازان دووغا بيشيردي. بير بوشقابا تؤكدو، سوفره يه گتيردي. يئمه يه باشلاديلار. حاجي لئيلك هر دفعه ديمديييني اوزاداندا آنجاق بيرجه دويو گؤتوره بيليردي. او، بئش- آلتي دوگو گؤتورمه ميش تولكو دووغاني تامام يالاييب قورتاردي.

حاجي لئيلك آج قالدي. اؤز- اؤزونه دئدي: « ياخشي، آي تولكو، عوضيني سندن چيخارارام».

حاجي لئيلك او گئجه صاباحادك آجيندان ياتا بيلمه دي، قارنيني اوووشدورا- اوووشدورا قالدي.

بير نئچه گون كئچدي. بير گون حاجي لئيلك ده دووغا بيشيريب، قارداشليغي تولكونو قوناق چاغيردي. حاجي لئيلك دووغاني بير بارداغا تؤكوب سوفره يه قويدو. سونرا اوزو ديمديييني ساليب بارداقداكي دووغاني تامام ايچدي،  تولكو آنجاق بارداغين قيراغينا تؤكولنلري يالادي. او، گئجه آج- آجينا ياتدي. سحر تئزدن دئيينه- دئيينه اؤز ائوينه گليب دئدي: «سندن منه قارداش اولماز، من سني يئييم، سنده تاماشا ائله».

 

 بير موددت كئچدي. تولكو اوره ييندن آجيغيني چيخارتمادي. بير سحر تئزدن تولكو، حاجي لئيله يين يانينا گليب دئدي:

ـ قارداش، اوره ييم برك داريخير، دور گئدك ياشيل چمنده بير آز گزك.

حاجي لئيلك راضي اولدو. هر ايكي سي بير- بيرينه قوشولوب، بير چمنه چاتدي. تولكو دئدي:

ـ قارداش، گل بو چمنده بير آز ياتاق.

ياشيل چمنده اوزانديلار. تولكو اؤزونو يالاندان يوخويا ووردو. حاجي لئيلك، يوخويا تزه جه گئتميشدي، تولكو بيردن يئردن قالخدي، حاجي لئيله يين بوغازيندان توتماق ايسته ينده، حاجي لئيلك اويانيب دئدي:

ـ قارداش نه ائله ييرسن؟

ـ تولكو دئدي: سني يوخودا گؤرموشدوم، اونا گؤره سني اؤپمك ايسته ديم.

 حاجي لئيلك اونون حيله سيني باشا دوشدو. اؤز- اؤزونه دوشوندو.

ـ « ياخشي، گؤرك كيم كيمي اؤلدورر».

او، تولكويه دئدي:

ـ قارداش، داها ياتميرام، گل منيم قانادلاريمين اوستونه مين، هاوايا قالخاق، بير آزدا گؤيده گزك، سونرا گليب آرخايين ياتاريق.

تولكو حاجي لئيله گين قانادلارينين اوستونه ميندي. حاجي لئيلك هاوايا قالخدي. بير چوخ قالخاندان سونرا سوروشدو:

ـ قارداش نئجه گؤرونور؟

ـ خيرمان بويدا.

حاجي لئيلك بير آزدا قالخيب سوروشدو:

ـ قارداش ايندي نه جور گؤرونور؟

ـ تولكو دئدي:

ايندي هئچ گؤرونمور؟

ـ حاجي ائيلك دايانيب دئدي:

قارداش داها قانادلاريم آغرييير، دوش بير آز دينجه ليم.

تولكو يالواريب دئدي:

ـ آي قارداش باشينا دؤنوم، قوربانين اولوم، من نه تهر دوشوم؟ آماندي مني آشاغي ايندير.

حاجي لئيلك دئدي:

ـ قانادلاريم آغرييير، دوشمه سن سني يئره سالاجاغام.

تولكو چوخ يالواريب، ياخاردي، گؤزلرينين ياشيني تؤكدو، آمما حاجي لئيله يين اوره يي يومشالمادي. حاجي لئيلك اونو توللاييب دئدي:

ـ حيله چي تولكو، بو مني يوخودا اؤپدويونون عوضيدير.

تولكو يئره دوشوب، شيل- كوت اولدو. حاجي لئيلك ده بالالارينين يانينا گليب، كئف له گون كئچيردي.

................................................................................................................................
+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 20:45  توسط مجید  | 

شنگولوم، شونگولوم، منگولوم



شنگولوم، شونگولوم، منگولوم

كؤچورون: محمدرضا خيري فام

     بيري وارميش، بيري يوخموش، بير كئچي وارميش. كئچي نين اوچ بالاسي وارميش. بيرينين آدي شنگولوم، بيرينين آدي شونگولوم، او بيرينين ده آدي منگولوم. بو كئچي هر گون گئديب مئشه ده و چؤلده اوتلايار، گئري قاييداندا بوينوزوندا اوت، آغزيندا سو، دؤشلرينده سود گتيررميش. آستانادا دايانيب قاپيني دؤيرميش، شنگولوم، شونگولوم، منگولوم آتيلا-آتيلا، دينگيلده يه-دينگيلده يه قاپينين دالينا گليب سوروشارميش: -كيمدير؟


  

- شنگولوم، شونگولوم، منگولوم! آچين قاپيني، من گليم! آغزيمدا سو گتيرميشم، دؤشومده - سود گتيرميشم، بوينوزومدا اوت گتيرميشم. بالالار ائله بيلير كي، بونلاري چاغيران آنالاري دير. جلد قاپيني آچديلار. قورد او ساعات منگولومو يئدي، شنگولوم، شونگولومقاچيب گيزلنديلر. قورد چوخ آختاردي، اونلاري تاپمادي. كئچينين قورخوسوندان قاچيب گئتدي. ائله كي، قورد گئتدي، شنگولوم، شونگولوم گيزلنديكلري يئردن چيخيب قاپيني باغلاديلار. بير كونجه اوتوروب آغلاماغا باشلاديلار. آخشام دوشدو. كئچي اؤروشدن قاييديب قاپيني نه قدر دؤيدو، اونا جاواب وئرن اولمادي.


     چپيشلر ائله بيلديلر كي، يئنه ده قورددور. اونا گؤره جاواب وئرمه ديلر. كئچي گئري چكيليب قاپييا بير بوينوز ايليشديردي. دالبادال بير بوينوز، ايكي بوينوز شنگولومله شونگولوم گؤردو كي، قاپيني سينديراجاق، گليب قولاق وئرديلر، بالاجا دئشيكدن باخديلار كي، آنالاريدير. قاپيني آچديلار.


     كئچي اونلاردان سوروشدو: - بس، منگولوم هاني؟ اونلار باشلاديلار آغلاماغا. احوالاتي آنالارينا دانيشديلار. كئچي حيرصله نيب دئدي: -ياخشي، قوردلا منيمكي قالسين، سيز قاپيني باغلايين، ائوده اوتورون. بلي، كئچي دوشدو يولون آغزينا. آز گئتدي، چوخ گئتدي، گليب بير دامين اوستونه چيخدي. آياقلاريني يئره دؤيمه يه باشلادي. ايچريدن سس گلدي:-او كيمدي، دامين اوسته. تاپپير-توپپور دؤيور آياغين دامين اوسته.كئچي دئدي: -بالامي سن يئميسن؟ تولكو دئدي: -يوخ، من يئمه ميشم، گئت قورددان سوروش. كئچي اوردان دميرچينين يانينا گليب دئدي: -دميرچي قارداش، منيم بوينوزلاريمي قيلينج كيمي ايتي ائله، نيزه كيمي شيش. سنه بير كاسا قايماق، بير كاسا دا سود وئره جه يم. دميرچي راضي اولدو. بير آزدان كئچي نين بوينوزلاري قيلينجدان دا ايتي اولدو. كئچي اونون قايماغيني، سودونو وئردي. كئچي گئتدي چيخدي قوردون دامينين اوستونه. بو واخت قورد دا بير قازان آش آسميشدي، اوجاغين اوسته بيشيريردي. كئچي دامي دؤينده بونون آشينين ايچينه تورپاق تؤكولدو. اوندا قورد چاغيردي: -او كيمدير داميم اوسته، توز تؤكر شاميم اوسته؟ آشيمي شور ائيله دي، گؤزومو كور ائيله دي؟كئچي جاواب وئردي: منم، منم، جاناوار بوينوزوم قوشا-قوشا. بالامي سن يئميسن گل گيرك بير ساواشا. قورد جاواب وئردي: -چوخ گؤزل، گل ساواشا، ائله من سني آختاريرديم. قورد سؤزونو تامام ائله دي. ديشلريني قيچيرتدي، ايسته دي كئچيني يئسين. كئچي اونا آمان وئرمه دي. گئري چكيليب ايره لي گلدي، اونا ائله بير بوينوز ووردو كي، بوينوزلار ايكي قاريش اونون دؤشونه ايشله دي. قورد بركدن اولاييب يئره ييخيلدي. كئچي او ساعات اونون قارنيني ييرتيب منگولومو چيخارتدي، باغرينا باسدي، گؤزلريندن اؤپدو. قورد قيشقيريب دئدي: -واي قارنيم، واي. كئچي دئدي: -منگولومو يئمييدين! واي قورساغيم دئمييدين! خاين قورد اؤلدو. كئچي بالاسي منگولومو گؤتوروب ائوه يوللاندي. شنگولوم، شونگولوم منگولومو گؤرنده چوخ سئوينديلر. اونون اوزوندن-گؤزوندن اؤپدولر، شادليق ائله ديلر.


.......................................................................................................................................................................

منيم اوشاقليق دؤنمينده ائشيتدييم  واريانت بير آز بوندان چئشيدلي دير. اؤرنه يين سون بؤلومده قورد دئيير:

- او كيمدي تاپ- تاپ ائليير خميريمي تورپاغ ائليير؟

كئچي دئيير:

منم منم ملهجه بوينوزلاريم كلفچه. هر كس منيم بالامي يئييب گلسين كئدك معريكييه!

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 20:43  توسط مجید  | 

کئچی(بز)


کئچی

 

 

آلا-بولا, بوز کئچی,

آی قوشا بوینوز کئچی!

یالقیز گزمه, دولانما,

داغا-داشا دیرمانما.

بیر قورد چیخسا قارشینا,

سن نه ائدرسن اونا?

چوبان آچینجا گؤزون,

قالار ایکی بوینوزون

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 20:35  توسط مجید  | 

مطالب جدیدتر
مطالب قدیمی‌تر